Klasyk w pakiecie multimedialnym w dydaktyce języków obcych i literatury (na przykładzie powieści Johanna Wolfganga Goethego Cierpienia młodego Wertera oraz filmu Goethe!)

Numer JOwS: 
str. 70
Fragment filmu "Goethe!". Materiały promocyjne

Możliwości i cele wykorzystywania dzieł literackich w nauczaniu języków obcych są szczególnie interesujące, a zarazem inspirujące dla historyków i teoretyków literatury, zajmujących się także pracą dydaktyczną w zakresie nauczania języka obcego. Nasuwa się jednak pytanie, jak można w atrakcyjny dydaktycznie sposób przybliżyć uczniom sylwetkę twórcy uznawanego za klasyka oraz jego dzieło, niekoniecznie tradycyjnie analizując biografię i czytając niełatwe w odbiorze dla współczesnego czytelnika utwory, za to wykorzystując środki audiowizualne, zwłaszcza film.

Na zakończenie

Działania dydaktyczne związane z filmem może i powinna, moim zdaniem, zakończyć pisemna praca, sprawdzająca nie tylko stopień przyswojenia sobie przez uczniów słownictwa wykorzystywanego podczas ćwiczeń wprowadzających oraz przy omawianiu filmu (niekoniecznie „wyłowionego” podczas oglądania, bowiem na tym etapie uczniowie powinni koncentrować się na globalnym zrozumieniu treści całego filmu, ale dostarczonego już po obejrzeniu w formie opracowanych przez nauczyciela zestawień, ćwiczeń itp.), ale i skłaniająca do pisania kreatywnego. Zadaniem może być chociażby napisanie osobistego listu do Goethego, w którym uczniowie opiszą swoje przeżycia towarzyszące oglądaniu filmu, osobiste przemyślenia i refleksje, albo podjęcie próby wyjaśnienia (na podstawie filmu), jak właściwie powstaje poezja, czym jest i w jakiej relacji znajduje się wobec rzeczywistości. Można też poprosić uczniów o wypowiedzenie się na temat tego, jaką rolę odgrywa dla nich poezja, czego w niej szukają i co znajdują.

Z powyższych rozważań jednoznacznie wynika, iż twórcom filmu Goethe! nie chodziło z pewnością o wierne przeniesienie na ekran powieści o cierpieniach młodego Wertera, nie jest to zatem typowa ekranizacja tekstu literackiego, a raczej film z gatunku biopic, poświęcony pewnemu etapowi z życia początkującego pisarza i mający skłaniać do refleksji na temat realiów danej epoki, powstawania literatury itp. Film zawiera realne elementy biograficzne, jednak poprzez swobodne pomieszanie rzeczywistości historycznej i fikcji (który to chwyt wykorzystywano już wcześniej w takich produkcjach, jak Amadeusz czy Zakochany Szekspir) opowiedziana historia zyskuje na atrakcyjności, będąc zarazem ciekawą propozycją „odbrązowienia” posągowego wizerunku Goethego – a dla wielu uczących się możliwością poznania tej tak znaczącej dla europejskiej kultury postaci.

Bibliografia

  • Bogdal, K. M. (2010) Literatudidaktik im Spannungsfeld von Literaturwissenschaft, Schule und Bildungs – und Lerntheorien. W: K. M. Bogdal, H. Korte (red.), Grundzüge der Literaturdidaktik. München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 9-29.
  • Bowien, P. (red.) (2005) Rund um Goethe. Kopiervorlagen für den Deutschunterricht. Berlin: Cornelsen Verlag.
  • Hermann, C. (2010) Goethe! Material für schulische und ausserschulische Bildung für Sekundarstufe I ab Klasse 8 / 14 Jahre und Sekundarstufe II. [online] [dostęp 24. 06. 2014] <http://www.kinomachtschule.at/data/goethe_schulmaterial.pdf>.
  • Kern, P. Ch. (2010) Film. W: K. M. Bogdal, H. Korte (red.) Grundzüge der Literaturdidaktik. München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 217-229.
  • Kozłowski, A. (1991) Literatura piękna w nauczaniu języków obcych. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
  • Markiewicz, H., Romanowski, A. (red.) (1990) Skrzydlate słowa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  • Munaretto, S. (2009) Wie analysiere ich einen Film? Hollfeld: C. Bange Verlag.
  • Paprocka-Podlasiak, B. (2011) Goethe, J.W. Cierpienia młodego Wertera. W: E. Białek, G. Kowal (red.), Arcydzieła literatury niemieckojęzycznej. Szkice, komentarze, interpretacje, t. 1, 363-374. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
  • Stölzl, P. (reż.), Müller, Ch., Sasse, H. (prod.) (2010) Goethe! [DVD]. Niemcy: warnerbros.de.
  • Tomczuk, D. (2012) Metody audiowizualne i media w nauczaniu języków obcych. W: „Języki Obce w Szkole”, nr 3, 31-36.
  • Tomkowski, J. (2008) Dzieje literatury powszechnej. Warszawa: Świat Książki.
  • Wermke, J. (2010) Literatur – und Medienunterricht. W: K. M. Bogdal, H. Korte (red.), Grundzüge der Literaturdidaktik. München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 91-104.