Wiele jest jeszcze do odkrycia. Scenariusze lekcji z języka hiszpańskiego inspirowane powieścią Don Quijote de la Mancha Miguela de Cervantesa

Numer JOwS: 
str. 110

Salamanka to miasto charros, dwóch katedr i dwóch uniwersytetów, z czego jeden z nich jest najstarszą uczelnią w Hiszpanii. Jest to miasto wyjątkowe: jeden zabytek zasłania drugi. Można się tu łatwo zgubić w labiryncie uliczek. Czy najsłynniejszy hiszpański pisarz, Miguel de Cervantes, miał coś wspólnego z Salamanką?

Pobierz artykuł w pliku PDF

Można by przewertować biografię autora Don Quijote i poszukać pewnych odniesień. Podobno Cervantes studiował w Salamance – ale nie jest to potwierdzony fakt z jego biografii. A może przemierzał przepiękny rynek starego miasta i dostrzegł w twarzy mijającego go przechodnia cień szaleństwa błędnego rycerza? Trudno to udowodnić. Niech zatem za pewnik posłuży nam fakt, że w kilkudziesięciu szkołach językowych, które mieszczą się w stolicy języka hiszpańskiego jaką jest dla obcokrajowców Salamanka, nazwisko Cervantesa codziennie jest wymieniane przez setki nauczycieli i uczniów. Tak też było podczas kursu metodycznego dla nauczycieli, w którym uczestniczyłem jesienią 2016 r. w Salamance. Cervantes miał tu kilka bardzo ciekawych „odsłon”, a nauczyciele, z którymi miałem zajęcia, bardzo mnie zainspirowali, za co im serdecznie dziękuję.

Wertując dostępne materiały dydaktyczne na temat Cervantesa, dostrzegamy pewną powtarzalność w formach i dobranych do nich środkach dydaktycznych. Często pojawiają się elementy biograficzne i powiązane z nimi ćwiczenia dotyczące wprowadzenia lub utrwalenia form i użyć czasu Pretérito Perfecto Simple, rozumienia tekstu pisanego lub rozumienia ze słuchu. Nie wspominając o ogromnej liczbie materiałów z tzw. „kulturówki” – przybliżających nie tylko ogólną biografię Cervantesa, ale również odnoszących się do jego twórczości, miejsca urodzenia – Alcalá de Henares czy ciekawostek z życia (perdió el brazo2). Podobnie rzecz się ma z materiałami poświęconymi najznamienitszemu dziełu Cervantesa – El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha (Przemyślny szlachcic Don Kichot z Manczy). Przeglądając treści dydaktyczne, często spotykamy się z ćwiczeniami na czasy przeszłe – w opozycji Pretérito Perfecto Simple vs. Pretérito Imperfecto, czy zadaniami dotyczącymi opowiedzenia wybranej przygody błędnego rycerza. Oczywiście, nasza „próba badawcza” nie uwzględnia całej masy stworzonych przez nauczycieli i dostępnych w Internecie materiałów, wśród których można znaleźć wiele bardzo kreatywnych przykładów.

Dzięki wspomnianej inspiracji oraz w wyniku poszukiwań wspólnego mianownika między Cervantesem a naszą codzienną pracą dydaktyczną, chcielibyśmy zaproponować nauczycielom hiszpańskiego kilka pomysłów na, mamy nadzieję, ciekawe zajęcia z wykorzystaniem elementów najsłynniejszego dzieła Cervantesa: Don Quijote de la Mancha. Pamiętając, że w roku 2016 obchodziliśmy 400. rocznicę śmierci Cervantesa – zachęcamy czytelników do skorzystania z naszej propozycji.

Przygotowując materiał dydaktyczny, kierowaliśmy nasz przekaz zarówno do nauczycieli, którzy skłaniają się do bardziej tradycyjnych form pracy na lekcji, jak i do tych, którzy mają czasem ochotę wyjść poza schemat i zastosować w praktyce pytania modyfikujące Osborna: odwrócić, przeinaczyć, użyć w nowy sposób (por. Góralski 1980). Dlatego w scenariuszu, który proponujemy, będzie można znaleźć zarówno zadania gramatyczne, w których traktujemy treści zaczerpnięte z opracowań3 w sposób strukturalny – jako kontekst dla rodzajników czy czasów przeszłych, jak i ujrzeć powieść Cervantesa w nowym świetle – jako komiks, tekst utworu hiphopowego, zgadywankę dla dzieci czy temat wiersza. Staraliśmy się tak dobrać zadania, by promowały pracę w grupach, motywowały do zaangażowania i rozwijały wszystkie sprawności, ze szczególnym naciskiem na podejście multisensoryczne. Nie stroniliśmy też od użycia technologii – stąd propozycja wykorzystania różnych aplikacji wspomagających naukę hiszpańskiego oraz użycia tablicy interaktywnej.

Materiał podzielony został na część podstawową – kierowaną do uczniów na poziomie A2 oraz część na poziomie średniozaawansowanym (B1/B2), którą można traktować również jako alternatywne rozwiązanie dla uczniów zdolnych. Całość dopełniają załączone karty pracy, które są gotowe do pobrania i wykorzystania na lekcji (Załączniki 1-11).

Zachęcamy czytelników do dalszych poszukiwań, bo choć obchody okrągłej rocznicy śmierci Cervantesa dobiegają powoli końca – to temat przygód błędnego rycerza z La Manczy jest jak Stare Miasto w Salamance – pełen zaułków i niespodzianek. Wiele jest jeszcze do odkrycia!

Scenariusze zajęć wraz z załącznikami są dostępne w wersji pdf.