COMENIUS – program z ambicjami

Numer JOwS: 
str. 70

Comenius to jeden z czterech programów sektorowych unijnego programu „Uczenie się przez całe życie”, cieszący się ogromną popularnością w wielu krajach europejskich, także w Polsce. Warto się przyjrzeć bliżej jego dotychczasowym efektom oraz możliwościom, jakie daje polskim nauczycielom.

Pobierz artykuł w pliku PDF

W ramach obecnej edycji programu, tj. od 2007 r., polskie szkoły, nawiązując współpracę z ponad 9 tysiącami szkół z krajów UE, uczestniczyły w 2585 międzynarodowych projektach edukacyjnych, działaniach językowych, projektach rozwoju szkoły oraz przedsięwzięciach dotyczących regionalnej polityki edukacyjnej. Około 80 tysięcy polskich uczniów bezpośrednio uczestniczyło w realizacji projektów, a ponad 35 tysięcy nauczycieli i uczniów wyjechało na wizyty i spotkania do szkół partnerskich UE. Dodatkowo polskie instytucje edukacyjne – nie tylko szkoły – uczestniczyły w 62 międzynarodowych projektach Comeniusa, tzw. projektach scentralizowanych, zarządzanych bezpośrednio przez Komisję Europejską, bez udziału polskiej Narodowej Agencji programu.

Harmonogram składania formularzy aplikacyjnych w 2013 r.

  • 16 stycznia 2013 r. (wyjazdy na kursy od 1 maja 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r.)
  • 30 kwietnia 2013 r. (wyjazdy na kursy od 1 września 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.)
  • 17 września 2013 r. (wyjazdy na kursy od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r.)

Więcej informacji na stronie programu

Wielką zasługą Comeniusa jest umożliwienie ok. 3500 nauczycielom uczestnictwa w kursach doskonalenia zawodowego organizowanych w krajach UE oraz ok. 500 studentom – przyszłym nauczycielom – odbycia staży asystenckich w szkołach za granicą. Tematyka kursów uwzględnia wszystkie aktualne problemy współczesnej szkoły, wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w zajęciach szkolnych oraz tematykę europejską. Kursy i staże asystenckie umożliwiają kontakty z nauczycielami z innych krajów europejskich oraz wymianę informacji i doświadczeń.

Comenius to także dobrze wydawane pieniądze - na jego realizację od roku 2007 przeznaczono ponad 57 mln euro, przy czym stopień wykorzystania przyznanych na ten program środków wyniósł prawie 100%. Ta ogromna inwestycja w edukację ma na celu przede wszystkim poprawę jakości i wzmocnienie europejskiego wymiaru oświaty w Europie. Do celów szczegółowych programu należą rozwijanie wiedzy o różnorodności kultur i języków europejskich oraz zrozumienia jej wartości wśród młodzieży i kadry nauczycielskiej, a także pomaganie młodym ludziom w zdobywaniu podstawowych umiejętności i kompetencji życiowych niezbędnych do rozwoju osobistego, przyszłego zatrudnienia i aktywnego obywatelstwa europejskiego. Dzięki udziałowi w programie uczniowie i kadra nauczycielska z różnych państw członkowskich doskonalą umiejętności istotne dla aktywnego i efektywnego uczestnictwa w życiu zawodowym, m.in. sprawne posługiwanie się językami obcymi i technologiami informacyjno-komunikacyjnymi.

Wachlarz akcji, z których korzystają polscy nauczyciele w ramach Comeniusa, jest bardzo szeroki. Począwszy od wielostronnych Partnerskich Projektów Szkół, dwustronnych Partnerskich Projektów, Partnerskich Projektów Regio, Wizyt przygotowawczych (w tym seminariów kontaktowych), Wyjazdów Indywidualnych Uczniów Comeniusa, Mobilności Szkolnej Kadry Edukacyjnej, po Asystenturę Comeniusa.

Czy polscy nauczyciele są mobilni?

W UE pracuje ponad sześć milionów nauczycieli i ich umiejętności zachęcania wszystkich uczniów do nauki są warunkiem koniecznym dla zapewnienia pomyślnej przyszłości naszych społeczeństw. Jeśli chcemy edukacji na wysokim poziomie, niezbędne jest stworzenie nauczycielom najlepszych możliwości rozwijania ich umiejętności, nie tylko na początku , ale również przez cały okres trwania ich kariery. Zachęcając ich do zaangażowania się we własny rozwój zawodowy, przyczyniamy się do podniesienia społecznego statusu i atrakcyjności tej profesji.

Dlatego też jako polska Narodowa Agencja programu aktywnie propagujemy możliwość uczestnictwa w mobilności międzynarodowej w ramach akcji Comenius - Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej. Zainteresowanie nauczycieli jest ogromne: w 2011 roku zostało złożonych około 1800 wniosków, z czego dofinansowanie otrzymało ponad 900 polskich nauczycieli. Najczęściej z naszej oferty korzystają nauczyciele języków obcych, ale i nauczyciele przedmiotów powoli przekonują się do skuteczności i efektywności doskonalenia zawodowego za granicą. Myślę, ze to dobry sygnał, świadczący o tym, że nasza kadra potrafi sprostać uczniowskim potrzebom, które w świecie szybkich zmian społecznych, kulturowych, gospodarczych i technicznych wciąż ewoluują. Co nie mniej ważne, nauczyciele myślą także o swoich potrzebach edukacyjnych – w kontekście indywidualnego środowiska szkolnego, biorą większą odpowiedzialność za własne uczenie się przez całe życie w celu uaktualniania i rozwijania wiedzy oraz umiejętności.

Szkolenia, w których mogą brać udział dzięki dofinansowaniu z Comeniusa, trwają od 5 dni roboczych do 6 tygodni i przybierają różne formy: mogą to być kursy szkoleniowe, konferencje, seminaria czy też tzw. job shadowing polegający na obserwacji zadań wykonywanych przez innych w odwiedzanej instytucji oświatowej. W ten sposób nauczyciele poznają nowe metody i sposoby pracy, zdobywają kolejne doświadczenia, pogłębiają swoją wiedzę. Udział w szkoleniu daje możliwość poznania nowoczesnych i innowacyjnych metod pedagogicznych, które można wykorzystać w codziennej pracy. Ponadto to doskonała szansa nawiązania współpracy międzynarodowej z europejskimi placówkami oświatowymi. Wszystkie korzyści indywidualne przekładają się na środowisko szkolne m.in. poprzez podniesienie jakości nauczania.

Młodzi nauczyciele, rozpoczynający dopiero swoją zawodową karierę, mają swoją akcję - Asystentura Comeniusa, która umożliwia im zdobycie pierwszych doświadczeń pedagogicznych w szkołach europejskich. Beneficjentami tego działania mogą zostać studenci kierunków nauczycielskich, którzy w momencie składania wniosku mają ukończone co najmniej 2 lata studiów oraz absolwenci kierunków nauczycielskich, którzy (dotyczy to także studentów) nigdy wcześniej nie byli zatrudnieni w charakterze nauczyciela.

Asystentura Comeniusa to także ciekawa propozycja dla szkół i przedszkoli, które chciałyby przyjąć asystenta z zagranicy i w ten namacalny sposób pokazać uczniom, co daje uczestnictwo w Unii Europejskiej. Udział w tej akcji wiąże się z włączeniem asystenta w życie szkoły goszczącej, co wzbogaca ofertę edukacyjną i ma pozytywny wpływ na środowisko lokalne. Szkoły chętnie korzystają z tej sposobności, zyskując nieodpłatną pomoc w nauczaniu języków obcych oraz dodatkową motywację dla swoich uczniów do rozwijania aktywnego obywatelstwa.