Czy kontrakt szkoleniowy ma sens?

Numer JOwS: 
str. 100

Większość lektorów języków obcych jest zdania, że rozwój językowy ma większą szansę na zaistnienie, gdy cele językowe są przejrzyste – szczególnie, gdy mowa o motywowaniu uczniów dorosłych.

Pobierz artykuł w pliku PDF

 

Spotykając się z nową grupą, nie możemy założyć, że uczestnicy wiedzą, jaki jest cel naszych lekcji. Przydatnym narzędziem zapewnienia zgodności celów trenera i uczestników kursu jest kontrakt.

Gdy zajrzymy do słownika, okaże się, że kontrakt to umowa zawarta na piśmie między stronami. Kontrakt szkoleniowy – powinien mieć formę umowy, jaką zawiera trener językowy ze swoją grupą. Taka umowa, może w istotny sposób usprawnić udział uczestników w szkoleniu i zmotywować ich do pracy.

Dobry kontrakt nie służy do kontrolowania uczestników ani ograniczania ich swobody. Jego zadaniem jest skierowanie energii grupy na konkretne cele i zmotywowanie uczestników do działania. Dobry kontrakt zostawia każdemu swobodę własnych wyborów przy jednoczesnym poczuciu, że dążymy do wspólnego celu.

Kontrakt powinien podsunąć uczestnikom szkolenia konkretne kryteria oceny ich osiągnięć. Kontrakt zwalnia trenera z całkowitej, wyłącznej odpowiedzialności za pracę grupy. Zwraca uwagę jej członków, że decydując się na udział w treningu, biorą odpowiedzialność za swoje uczestnictwo. Mogą wpływać na kierunek pracy, a także na jakość interakcji, jakie pojawiają się w procesie rozwoju grupy.

Przyglądając się szczegółowo zaletom kontraktów szkoleniowych, należy wymienić: wyjaśnienie uczestnikowi na co się godzi, przystępując do nauki; zapewnienie zaangażowanego uczestnictwa w grupie oraz przejrzystości szkolenia; informowanie  uczestników o ich zadaniach oraz metodach osiągania celów; określenie metody postępowania grupy; doprecyzowanie wymagań wobec prowadzącego i uczestników; zapewnienie bezpieczeństwa psychologicznego, niezbędnego dla rozwoju osobistego i kształtowania nowych umiejętności.

Idealnym rozwiązaniem jest, gdy lektor i grupa wspólnie uzgadniają kluczowe dla nich elementy kontraktu. Są jednak takie nieodzowne kategorie, jak: cel nadrzędny grupy i cele szczegółowe, w tym cele osobiste uczestników szkolenia; metody, jakimi te cele planujemy realizować; ustalenie trenera szkolenie; proponowane reguły postępowania członków grupy; sposoby, dzięki którym reguły te będą przestrzegane. Te elementy są oczywiście tylko propozycją. Zawartość kontraktu jest bowiem związana bezpośrednio z rodzajem grupy szkoleniowej, jej celami, specyfiką oraz temperamentem. Niektórzy przedstawiają grupie kontrakt ustnie, inni proponują gotowy, spisany zestaw norm i zasad, który jest dyskutowany w grupie, uzupełniony i podpisany przez każdego z jej członków. Ten ostatni sposób często powoduje, że uczestnicy stają się od początku aktywnymi strażnikami zasad i norm, biorą odpowiedzialność za funkcjonowanie grupy, czują się bezpieczniej i nie czekają na reakcje trenera w trudniejszych momentach rozwoju grupy, ale reagują samodzielnie. Jest to bardzo korzystne i motywujące tak dla samej grupy, jak i procesu uczenia się.

Photography by, CC BY-NC 2.0