Do siego roku! O noworocznych tradycjach kulturowych w Europie

Numer JOwS: 
str. 125

Przegląd tradycji noworocznych z różnych regionów świata jest zagadnieniem pozwalającym odkryć lokalną specyfikę i charakter kulturowy wielu miejsc na naszym globie.

DE

Pączki i spółka

Choć sylwester kojarzony jest w większości krajów Europy z fajerwerkami i huczną zabawą, każdy z nich może poszczycić się charakterystycznymi dla danego regionu tradycjami i zwyczajami związanymi z przywitaniem nowego roku.

Nasi zachodni sąsiedzi rozstają się ze starym rokiem w szczególnie smaczny sposób, jak donosi niezwykle wiarygodne w tej materii źródło informacji – rodowita mieszkanka Berlina. Noworoczne świętowanie w rodzinnym gronie skupia sie wokół przygotowanych smakowitości takich jak fondue i raclette. Obie potrawy wywodzą sie ze Szwajcarii, niemniej jednak zadomowiły się na dobre także w innych krajach europejskich. Fondue to gęsty kremowy sos serowy, w którym zatapiane są kawałeczki przysmaków według gustu – na słodko lub na słono. Kawałki warzyw, mięsa czy ryby otulone kremowoserową pierzynką stały sie sylwestrowym przysmakiem wielu niemieckich rodzin. Podobne doznania kulinarne zapewni raclette, przysmak również serowy, przygotowywany w interesujący sposób za pomocą swego rodzaju dwupiętrowej patelni. Na dolnym poziomie w małych trójkątnych patelkach roztapia się ser, najczęściej rodzaju raclette, na górnej płycie grillowane są natomiast cząstki przeróżnych smakowitości, które lądują właśnie w topiącym sie serku. Na deser zaserwować można dodatkowo kawałki owoców w kąpieli czekoladowej. Mmm… Aż ślinka cieknie!

Wielkim zaskoczeniem dla niektórych okaże się natomiast kolejny przysmak nie tylko berlińczyków – to dobrze nam znane pączki noszące w Niemczech nazwę Berliner. Kosztować ich można w przeróżnych odsłonach z ogromnym wyborem słodkiego nadzienia. Hitem stały się jednak pączki na słono w tzw. dość zaskakującym wydaniu, bo wypełnione musztardą lub majonezem! Choć to oryginalne połączenie nie przemówi zapewne do części smakoszy tych okrągłych wypieków, wśród berlińczyków zyskało ogromną popularność. Kto zechce posmakować niecodziennej wersji pączka berlińczyka, koniecznie musi wczesnym rankiem pędzić do cukierni lub złożyć zamówienie z wyprzedzeniem.

Z kulinarnego siódmego nieba pozwolę sobie na małą wycieczkę w prawdziwe chmury. Tam bowiem wysyłane są z końcem roku noworoczne postanowienia naszych zachodnich sąsiadów. Jak tam trafiają? Wystrzeliwane są z hukiem za pomocą rakiet i nikną w przestworzach. Czy to aby pomoże w ich spełnieniu, czy też raczej odejdą w ten sposób w zapomnienie? Cóż, okaże się to zapewne najpóźniej przy kolejnym hucznym sylwestrowym podsumowaniu starego roku.

***

Berliener & Co.

Obwohl in ganz Westeuropa die Silvesternacht ziemlich ähnlich gefeiert wird, gibt es von Land zu Land typische regionale und oft einmalige Traditionen, die dieses Fest so besonders machen.

In Deutschland rutscht man ins neue Jahr besonders schmackhaft, wie ich aus der besten Informationsquelle erfahren habe – einer echten Berlinerin. Im Familienkreis wird man in der letzten Nacht des alten Jahres mit leckerem Fondue und Raclette verwöhnt. Ob Süßes oder Deftiges, sei es Gemüse, Fisch oder Fleischstückchen, werden verschiede Leckereien in Fondue – eine dicke cremige Käsesoße – eingetaucht und dann verzehrt. Zum Nachtisch kann man dann auch Obst in Schokoladensoße tauchen. Ähnliche Geschmackserlebnisse bringt auch das beliebte Raclette, das auch wie Fondue ursprünglich aus der Schweiz kommt. Raclette ist sowohl der Name einer Speise als auch der Käsesorte, die zur Zubereitung benutzt wird. Zubereitet wird es auf einer Art 2-stöckigen Pfanne. Auf der unteren Ebene auf kleinen Pfännchen wird der Käse geschmolzen, wobei oben auf der Grillplatte Zutaten je nach Wunsch aufgewärmt werden und dann mit Käse überbacken oder einfach wie beim Fondue eingetaucht werden.

Weniger köstlich aber umso lustiger erscheint eine andere Tradition der Deutschen. Zum Jahreswechsel sind die „Berliner“ nicht nur bei den Berlinern besonders beliebt. Rundes Hefegebäck mit süßer Füllung wird in dieser Zeit auch in der „ekeligen“ Version serviert. Da kann man schon ziemlich überrascht sein, wenn der sonst leckere Berliner mit Senf oder Mayonnaise gefüllt wird! Das Lustige und Schöne daran ist, dass sie trotz des Ekelfaktors von den Berlinern begehrt werden. Um den Geschmack jährlich zu erfahren, ist eine Vorbestellung in der Bäckerei nötig.

Jetzt verlasse ich aber die kulinarische Wolke Sieben… In den richtigen Wolken landen jährlich die guten Vorsätze der Deutschen. Die Frage, wie sie dort hingeschickt werden, kann sehr einfach beantwortet werden – womit denn sonst als mit einer Rakete? Was sollten aber die Vorsätze dort machen – in Erfüllung gehen oder vergessen werden?... Die Antwort kennt dann aber jeder schon selbst – spätestens beim nächsten Silvesterfeiern.

Katarzyna Rzepka - germanistka