Dzieci a nauka języków obcych

Numer JOwS: 
str. 92

Czy jest w ogóle możliwe nauczanie języków obcych najmłodszych? Jakie metody należy stosować, aby zajęcia językowe z najmłodszymi były nie tylko ciekawe, ale także przynosiły zamierzone efekty? Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na powyższe pytania.

Komunikacja interkulturowa na zajęciach z języka obcego z najmłodszymi

Współczesna metodyka nauczania języków obcych przywiązuje dużą wagę do uświadamiania uczącym się specyfiki danego obszaru językowego, a także różnic występujących między mieszkańcami różnych krajów. Jest to bardzo ważne w kontekście późniejszych kontaktów osób uczących się języka obcego z natywnymi użytkownikami tego języka. W jaki sposób można wprowadzać elementy komunikacji interkulturowej do nauki języka obcego? Oczywiście przez zabawę:

  • poprzez wskazanie na mapie lub globusie krajów, gdzie dzieci mówią w danym języku;
  • poprzez przedstawienie najmłodszym ilustracji przedstawiających ciekawe miejsca lub typowe produkty dla kraju, którego język poznają.

Wszystkie zebrane informacje mogą zostać uwiecznione w formie dużego plakatu, który dzieci wykonują razem z nauczycielem.

Ciekawym rozwiązaniem (dla dzieci 5-7-letnich) może być nawiązanie przez nauczyciela współpracy w ramach programu e-Twinning, który umożliwia wymianę doświadczeń i wspólne projekty internetowe, które z pewnością przybliżą małym odkrywcom inny kraj i jego mieszkańców (bliższe informacje można znaleźć na stronie internetowej).

Wnioski

Dziecko, niezależnie od tego ile ma lat, jest wrażliwym obserwatorem i odkrywcą, nawet jeśli jego możliwości percepcyjne nie są tak rozwinięte jak u osoby dorosłej; czuje i postrzega to, co dzieje się wokół. Często nauczyciele języków obcych, wydawcy i metodycy zdają się nie zauważać tej ważnej cechy dziecięcego charakteru, jaką jest ciekawość, chęć samodzielnego odkrywania świata, nawet mimo mylnie wyciągniętych wniosków. Dziecko jest pełnoprawnym podmiotem procesu dydaktycznego, zatem powinno mieć szansę na jego współtworzenie adekwatnie do własnych potrzeb i możliwości. W tym względzie pojawia się zadanie dla nauczyciela, który ma małym uczniom ułatwić naukę. Diagnoza potrzeb i możliwości jest w przypadku dzieci utrudniona, gdyż one same rzadko są w stanie określić własne oczekiwania, dlatego tak ważna jest rola nauczyciela. Wilczyńska (1999:189) podkreśla, że rola nauczyciela jest równie ważna co delikatna. Promowaniu postawy aktywnej i odkrywczej winna towarzyszyć równolegle przebiegająca ewolucja oczekiwań uczącego się wobec nauczającego. Nauczyciel to słowo, które nabrało nowego kolorytu w świetle nowoczesnej dydaktyki języków obcych – to przede wszystkim mistrz, przyjaciel, ale także współtowarzysz w odkrywaniu tajników wiedzy.

Bibliografia

  • Blackawton, P.S. i in. (2011) Blackawton bees. W: Biology Letters, nr 7 (2), 168-172.
  • Braun, D. (2009) Sprache und kreatives Gestalten. W: Ministerium für Generationen, Familie und Integration des Landes Nordrhein-Westfalen (red.) Kinder bilden Sprache – Sprache bildet Kinder. Sprachentwicklung und Sprachförderung in Kindertagesstätten. Münster: Waxmann, 105-127.
  • Ciepielewska-Kaczmarek, L. (2012) Das Potenzial der Kinderliteratur im Hinblick auf den frühen Fremdsprachenerwerb. „Glottodidactica“ XXXIX/2, 49-58.
  • Eibeck, G., Lorentz, Ch. (2009) Sprachförderung durch Musik. W: Ministerium für Generationen, Familie und Integration des Landes Nordrhein-Westfalen (red.) Kinder bilden Sprache – Sprache bildet Kinder. Sprachentwicklung und Sprachförderung in Kindertagesstätten. Münster: Waxmann, 81-89.
  • Hofman, A. (2007) Dydaktyczne implikacje teorii inteligencji wielorakich. „Przegląd Glotodydaktyczny”, nr 24, 59-67.
  • Hofman, A. (2013) Wykorzystanie pomysłu Polska Akademia Dzieci. „Języki Obce w Szkole”, nr 1, 112-116.
  • Jaroszewska, A. (2007) Nauczanie języka obcego w kształceniu wczesnoszkolnym. Rozwój świadomości wielokulturowej dziecka. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
  • Ilg, F. L., Ames, L.B., Baker, S.M. (2007) Rozwój psychiczny dziecka od 0 do 10 lat. Poradnik dla rodziców, psychologów i lekarzy. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Iluk, J. (2006) Jak uczyć małe dzieci języków obcych? Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Języków Obcych.
  • Lenneberg, E. H. (1967) Biological Foundations of Language. New York: Wiley and Sons.
  • Ministerium für Generationen, Familie und Integration des Landes Nordrhein-Westfalen (red.) (2009) Kinder bilden Sprache – Sprache bildet Kinder. Sprachentwicklung und Sprachförderung in Kindertagesstätten. Münster: Waxmann.
  • Olpińska-Szkiełko, M. (2012) Glottodidaktische Implikationen der antropozentrischen Sprachtheorie. W: M. Olpińska-Szkiełko, S. Grucza, Z. Berdychowska, J. Żmudzki (red.) Der Mensch und seine Sprachen. Festschrift für Professor Franciszek Grucza. Frankfurt am Main: Peter Lang, 445-454.
  • Selby, C. (2011) Jak pomóc dziecku nauczyć się angielskiego. Tłum M. Pilawska-Miksa. Warszawa: Agora.
  • Sopata, A. (2009) Erwerbstheoretische und glottodidaktische Aspekte des frühen Zweitsprachenerwerbs. Sprachentwicklung der Kinder im natürlichen und schulischen Kontext. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  • Wilczyńska, W. (1999) Uczyć się czy być nauczanym? O autonomii w przyswajaniu języka obcego. Warszawa, Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Zimmer, R. (2009) Sprache und Bewegung. W: Ministerium für Generationen, Familie und Integration des Landes Nordrhein-Westfalen (red.) Kinder bilden Sprache – Sprache bildet Kinder. Sprachentwicklung und Sprachförderung in Kindertagesstätten. Münster: Waxmann, 2009, 71-81.