Egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego – wybrane zagadnienia

Numer JOwS: 
str. 50

Przygotowanie się i w konsekwencji przystąpienie do egzaminu maturalnego jest dla uczniów, a później absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, niezwykle trudnym wyzwaniem. Podobnie, jak trudnym i obarczonym wielką odpowiedzialnością wyzwaniem jest na etapie tych przygotowań praca nauczycieli przedmiotu, często później pełniących rolę egzaminatora maturalnego.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Aby sprostać temu wyzwaniu zarówno jedni, jak i drudzy potrzebują informacji, które usprawnią ich działania, odpowiednio ukierunkują, a być może także wyjaśnią pojawiające się wątpliwości i niewiadome. Informacje te są ogólnodostępne. Najczęściej jednak zapisane językiem prawniczym lub występujące w skondensowanej formie obok innych, niezwiązanych z danym przedmiotem treści. Niekiedy zaś rozrzucone są po różnych miejscach realnej i wirtualnej rzeczywistości, zawarte w ustawach, rozporządzeniach, informatorach, komunikatach, instrukcjach, komentarzach itd. Nie każdy odczuwa potrzebę, aby do nich dotrzeć. Prawdopodobnie są i tacy, którzy dotrzeć do tych informacji po prostu nie potrafią bądź mają do nich utrudniony dostęp. Przede wszystkim do tej grupy skierowane jest to opracowanie. Jego tytuł jednoznacznie zaś wskazuje na przedmiot, któremu zostało ono poświęcone – język obcy nowożytny.

Podstawy prawne

Niniejszy opis egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego dotyczy nowej formuły egzaminu, obowiązującej od roku szkolnego 2011/2012. Opis przygotowano na podstawie następujących dokumentów:

  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256 z 2004 r., poz. 2572, z późn. zm.);
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83 z 2007 r., poz. 562, z późn. zm.);
  • Procedury organizowania i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2011/2012 opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (Źródło: http://www.cke.edu.pl/images/stories/0000000_Matura_2012/procedury/procedury_ostatnie.pdf; dostęp: 07.01.2012);
  • Informator o egzaminie maturalnym z języka obcego nowożytnego od roku szkolnego 2011/2012 opracowany przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (Źródło: http://www.cke.edu.pl/images/stories/0012_Matura/calosc_standard_27_08_godz_12_40.pdf; dostęp: 07.01.2012).

Podstawę prawną do przeprowadzenia egzaminu maturalnego, także z języka obcego nowożytnego, poza szeregiem innych ustaw i rozporządzeń ‎stanowią standardy wymagań egzaminacyjnych zawarte w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 kwietnia 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów (Dz. U. Nr 90 z 2003 r., poz. 846 z późn. zm.). Z perspektywy ucznia i nauczyciela – docelowo zdającego i egzaminatora – istotne jest to, że m.in. w oparciu o te standardy przygotowana została obowiązująca podstawa programowa nauczania języków obcych w kształceniu ogólnym. Dla IV etapu edukacyjnego, tj. dla szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego[1], podstawę w przedmiotowym zakresie stanowi załącznik nr 4 do tego dokumentu – Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 4 z 2009 r., poz. 17).

Podstawowe założenia organizacyjne egzaminu

Egzamin maturalny – nazywany także maturą bądź egzaminem dojrzałości – przyjmuje formę komisyjnej oceny poziomu wykształcenia ogólnego absolwentów szkół średnich. Jest egzaminem wystandaryzowanym, jednolitym dla całej Polski, z uwzględnieniem rozróżnienia poziomu, warunków i sposobu przeprowadzenia egzaminu dla uczniów/absolwentów, którzy ukończyli szkołę ponadgimnazjalną w trybie zwykłym, dla uczniów/absolwentów z niepełnosprawnością oraz specjalnymi potrzebami/trudnościami edukacyjnymi lub dla uczniów/absolwentów szkół i oddziałów dwujęzycznych.

Egzamin ten przeprowadzany jest jeden raz w ciągu roku szkolnego w okresie od maja do września, w macierzystej szkole zdającego, z zastrzeżeniem warunkowego odstępstwa od tej reguły. Składa się on z części ustnej oraz pisemnej. Ocena części ustnej egzaminu odbywa się w szkole macierzystej dla przystępującego do egzaminu absolwenta i prowadzona jest przez przedmiotowy zespół egzaminacyjny rekrutujący się z przewodniczącego komisji egzaminacyjnej lub jego zastępcy, egzaminatora danego przedmiotu oraz drugiego nauczyciela tego samego lub pokrewnego przedmiotu, zazwyczaj na co dzień będących nauczycielami tej szkoły. Pisemna część egzaminu oceniana jest poza szkołą, w której egzamin jest przeprowadzany. W tym przypadku oceny dokonują egzaminatorzy zewnętrzni wpisani do ewidencji Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Dane osobowe zdającego nie są znane oceniającym.

Nie zostało określone, do której części egzaminu absolwent przystąpi w pierwszej kolejności. W myśl zapisów zawartych w aktach normujących procedury przeprowadzania egzaminu maturalnego obowiązkiem przewodniczącego zespołu egzaminującego (dyrektora szkoły) jest ustalenie i ogłoszenie harmonogramu części ustnej egzaminu na dwa miesiące przed terminem rozpoczęcia części pisemnej egzaminu oraz ogłoszenie harmonogramu części pisemnej egzaminu[2]. Termin przeprowadzenia części pisemnej ustalany jest przez dyrektora CKE, cały zaś harmonogram publikowany jest na stronie internetowej CKE (http://www.cke.edu.pl/), a także na stronach okręgowych komisji egzaminacyjnych. Termin przystąpienia do poszczególnych części egzaminu jest więc dla zdającego przypadkowy, zależny w głównej mierze od przedmiotu/języka, który zdecydował się zdawać oraz od jego dyslokacji w harmonogramie egzaminacyjnym. Istotne jest to, że jest on odpowiednio wcześnie znany.