Egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego od 2015 r. – poziom dwujęzyczny

Numer JOwS: 
str. 69

System egzaminów zewnętrznych w Polsce podlega ciągłym zmianom. Wejście w życie nowej podstawy programowej w roku szkolnym 2009/2010 nie tylko wpłynęło na proces dydaktyczny w szkole, ale również dało początek nowemu systemowi egzaminów zewnętrznych. Rok 2015 jest ostatnim etapem jej wdrażania. W niniejszym artykule przedstawiono charakterystykę egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego na poziomie dwujęzycznym, którego część pisemną zmieniono w 2012 r., zaś w roku 2015 zmianie ulegnie część ustna.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Polski system oświaty przewiduje, że po ukończeniu szkoły podstawowej uczeń kontynuuje kształcenie ogólne na III i IV etapie edukacyjnym[1]. III etap realizowany jest w gimnazjum, zaś IV – w szkole ponadgimnazjalnej. W przypadku nauki języka obcego, nauczanie na poziomie IV.0 odbywa się dla uczniów początkujących, na poziomie IV.1 dla kontynuujących naukę, zaś poziom IV.2 dotyczy kształcenia językowego w oddziałach dwujęzycznych.

W roku 2015 wchodzi w życie nowa matura z języka nowożytnego na poziomie dwujęzycznym (część ustna), która w znaczny sposób zmienia dotychczasowy językowy egzamin dojrzałości.[2]. Ważną zmianą będzie zakres dostępności tego egzaminu dla uczniów: dotychczas bowiem egzamin na poziomie dwujęzycznym mogli zdawać jedynie uczniowie kończący sekcje dwujęzyczne. Od 2015 r. egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego na poziomie dwujęzycznym będzię otwarty dla wszystkich zdających wyrażających wolę zdawania tego typu egzaminu, niezależnie od typu szkoły, do jakiej uczęszczali, oraz od tego, czy danego języka uczyli się właśnie w szkole.

Charakterystyka językowych umiejętności ucznia na poziomie dwujęzycznym pozostała bez zmian i jest zgodna z wymaganiami ogólnymi (cele kształcenia) i szczegółowymi (treści nauczania) na tym poziomie: uczeń posługuje sie bogatym zasobem złożonych środków językowych, rozumie, przetwarza i produkuje ustnie i pisemnie teksty z różnych dziedzin, płynnie reaguje ustnie lub pisemnie w sytuacjach formalnych i nieformalnych. Wynika z tego jasno, że egzamin na poziomie dwujęzycznym sprawdza ogólne kompetencje komunikacyjne uczniów na poziomie zaawansowanym, porównywalnym z poziomem C1 według Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego (Rada Europy 2003) czyli piątym w sześciostopniowej skali poziomów biegłości językowej.

Ogólna struktura egzaminu maturalnego z języka nowożytnego na poziomie dwujęzycznym zakłada 2 części: ustną i pisemną (Tabela 1. i Tabela 2.).

Egzamin ustny

Dotychczas podstawą przeprowadzenia części ustnej egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego na poziomie dwujęzycznym był zestaw egzaminacyjny w postaci tekstu w języku obcym (3/4 strony formatu A4), zaś jego przebieg polegał na prezentacji własnej analizy literackiej i udzieleniu odpowiedzi na 5-7 pytań nawiązujących do problematyki poruszanej w tekście (15 minut na przygotowanie odpowiedzi, 15 minut – czas trwania egazminu), tak od 2015 r. forma ustnego egzaminu ulega zasadniczej zmianie.

Celem ustnego egzaminu z języka nowożytnego na poziomie dwujęzycznym jest ocena sprawności mówienia, określanej jako umiejętność tworzenia dłuższych wieloaspektowych wypowiedzi ustnych i reagowania w złożonych sytuacjach oraz analizowania materiałów ikonograficznych.

483

 

 

Zakres materiału i tematykę zadań na egzamin ustny określają wymagania ogólne (I, III, IV, V) i szczegółowe (1, 4, 6, 8, 12) zawarte w Podstawie programowej IV.2. Egzamin trwa około 15 minut i ma formę rozmowy ucznia z osobą egzaminującą. Rozmowa jest obserwowana przez drugiego egzaminatora, który nie bierze aktywnego udziału w egzaminie. Egzamin składa się z trzech etapów: rozmowy wstępnej, odpowiedzi na 3 pytania odnoszące się do materiału stymulującego oraz prezentacji na podany temat wraz z odpowiedziami na 3 pytania.

Po rozmowie wstępnej, niepodlegającej ocenie, zdający przystępuje do właściwego egzaminu ustnego. Składa się on z 2 części.

Zadanie 1. zakłada odpowiedzi na trzy pytania zadane w języku obcym do materiału stymulującego (3 zdjęcia). W tej części egzaminu, trwającej maksymalnie 4 minuty, nie ma czasu na przygotowanie. O ile odpowiedzi na pierwsze i drugie pytanie nie trwają dłużej niż 1 minutę każda, tak na odpowiedź na trzecie pytanie zdający ma 2 minuty.

Zadanie 2. składa się z prezentacji na podany w języku polskim temat (czas przygotowania – 2 minuty) oraz odpowiedzi na trzy pytania. Całość nie może trwać dłużej niż 10 minut.

Prezentacja, mająca formę wypowiedzi o charakterze opiniotwórczym, zakłada, że zdający powinien wypowiadać się, zachowując spójność logiczną z myślą przewodnią nawiązującą do polecenia. Ocenie podlega również złożoność argumentacji, a oceny dokonuje się na podstawie stopnia wnikliwości, z jaką dany temat jest omawiany przez zdającego. Argumentacja „złożona“ określa argumentację pogłębioną o trafne przykłady, argumentacja „prosta“ odwołuje się do stwierdzeń powierzchownych (skupienie się na argumentach ogólnikowych lub jedynie własnych doświadczeniach).

Przykładowe zadania do ustnej części egzaminu maturalnego na poziomie dwujęzycznym znajdują się w Informatorach o egzaminie maturalnym od roku 2014/2015, dostępnych na stronie internetowej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej  i na stronach internetowych okręgowych komisji egzaminacyjnych.

Przykładowy przebieg egzaminu ustnego

Rozmowa wstępna – 1 minuta

Uczeń dostaje od egzaminującego zestaw pytań

1. Zadanie 1.: 4 minuty (bez czasu na przygotowanie)

  • pytanie 1.: 1 minuta na odpowiedź;
  • pytanie 2.: 1 minuta na odpowiedź;
  • pytanie 3.: 2 minuty na odpowiedź.

2. Zadanie 2.: 10 minut (2 minuty – czas przeznaczony na przygotowanie do prezentacji).

Przykładowy temat prezentacji:

Wypowiedz się na temat podany poniżej. W swojej wypowiedzi musisz przytoczyć argumenty odnoszące się do podanych aspektów: Czy są takie sytuacje, w których można zaakceptować mówienie nieprawdy?:

  • w szkole;
  • w domu;
  • w pracy.

Czas przeznaczony na odpowiedź: 3 minuty.

Następnie egzaminujący zadaje 3 pytania.

Czas trwania tej części: 5 minut.

Od roku szkolnego 2014/2015, na ustnym egzaminie maturalnym z języka nowożytnego na poziomie dwujęzycznym mogą paść jedynie pytania zawarte w zestawie dla egzaminującego. Dotychczas egzaminujący zadawał 5-7 pytań nawiązujących do problematyki poruszanej w analizowanym przez ucznia tekście, znajdujących się w zestawie dla egzaminującego, mógł również zadawać pytania spoza zestawu.