Europa bogata językami. Trendy w strategiach i praktykach dotyczących wielojęzyczności w Europie

Numer JOwS: 
str. 102

Projekt Langauge Rich Europe (Europa bogata językami) jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Przedsięwzięcie to ma na celu:

  • umożliwienie wymiany dobrych praktyk w promowaniu dialogu międzykulturowego i inkluzji społecznej poprzez nauczanie i uczenie się języków;
  • promowanie europejskiej współpracy w opracowywaniu polityki językowej i strategii językowych w kilku sektorach edukacyjnych oraz społeczeństwie w szerszym tego słowa znaczeniu;
  • podnoszenie w społeczeństwie świadomości na temat rekomendacji Unii Europejskiej i Rady Europy promujących uczenie się języków i różnorodność językową w całej Europie.

Fundacja Instytut Jakości w Edukacji (FIJED) jest partnerem British Council w Polsce w realizacji projektu Langauge Rich Europe (LRE), w którym uczestniczy ponad 20 krajów i regionów europejskich. Przedsięwzięcie to jest realizowane przez konsorcjum ponad 30 partnerów. FIJED jest jednym z partnerów strategicznych, odpowiedzialnych za ewaluację całego projektu.  

Naszymi sponsorami są Rosetta Stone i Oxford University Press. Pełna lista partnerów projektu Europa bogata językami jest dostępna na stronie internetowej projektu.

Etapy działań projektowych

Pierwszym etapem projektu było przeprowadzenie badań oraz ich analiza przez partnerów społecznych. Badania odnoszą się do ośmiu domen. Domena 1. Meta-domena zwana Dokumentami i bazami danych zawiera informacje na temat przepisów prawnych i dokumentów dotyczących polityki językowej w każdym z krajów, a także informacje o sposobie, w jakim gromadzi się dane na temat różnorodności językowej. Domena 2. Edukacja na etapie przedszkolnym, domena 3. Edukacja w szkole podstawowej, a domena 4. Edukacja w szkole w średniej. Domena 5. Edukacja na poziomie wyższym, domena 6. dotyczy mediów audiowizualnych i prasy, domena 7. – do usług publicznych i przestrzeni publicznej, natomiast 8. – do biznesu.

Badania zostały przeprowadzone przez sieć naszych partnerów w komitecie nadzorującym pod kierunkiem Babylon Centre for Studies of the Multicultural Society w Tilburgu w Holandii. W przypadku pierwszych czterech domen, z których zebrano wyniki na poziomie krajowym, analitycy opracowali odpowiedzi na podstawie badań źródłowych i opinii ekspertów. W przypadku badań na poziomie miast, w Tilburgu opracowano wskazówki ich przeprowadzenia. Zostały one zrealizowane przy użyciu kwestionariuszy i korespondencji e-mailowej z przedstawicielami władz miast, a także przy wykorzystaniu z badań źródłowych. Dane w domenie biznesowej zostały zebrane przy pomocy kwestionariuszy i podczas wywiadów przeprowadzanych telefonicznie. Wyniki badań zostaną umieszczone w publikacji, która ukaże się pod koniec 2012 r. Jednym z jej elementów jest Raport krajowy zawierający wyniki przeprowadzonych badań.

W trakcie badania postawiono szereg pytań. Oto kilka z nich: Jak umożliwić imigrantom uczącym się języka kraju zamieszkania zachowanie znajomości języka kraju, z którego pochodzą? Do jakiego stopnia język angielski zdominował inne języki? Nauka ilu języków powinna być obowiązkowa w szkole podstawowej i średniej? Jak można zapewnić lepszą naukę języków? Jak rozpowszechnione jest nauczanie języków poprzez przedmioty takie jak geografia czy historia? Jak ważne jest, aby nauczyciele języków i uczniowie wyjeżdżali do kraju, w którym używa się języka, którego nauczają lub którego się uczą? Czy brakuje nauczycieli języków? Naukę jakich języków oferuje się w instytucjach szkolenia i kształcenia zawodowego oraz w szkołach wyższych? Jakie korzyści wynikają z umieszczania napisów w filmach w porównaniu ze stosowaniem dubbingu? Jak firmy mogą włączyć edukację językową w swoje strategie zarządzania zasobami ludzkimi i strategiami komunikacyjnymi? W jaki sposób partnerzy społeczni mogą pracować wspólnie w celu promowania nauki języków?

Badania przeprowadzono w 69 instytucjach kształcenia i szkolenia zawodowego oraz 65 uniwersytetach w krajach i regionach uczestniczących w projekcie. W przypadku domeny dotyczącej usług publicznych i przestrzeni publicznej przeprowadzono je w 63 miastach w krajach i regionach uczestniczących w projekcie. Jeśli chodzi o biznes, badania przeprowadzono w 484 firmach czterech rodzajów, w których znalazły się banki, hotele, supermarkety i firmy budowlane działające w krajach i regionach uczestniczących w projekcie.

Następnie w drugim etapie rozpoczęto cykl warsztatów i konsultacji (trzy warsztaty w kraju każdego partnera) w celu przedyskutowania rezultatów i wprowadzenia rekomendacji. W Polsce rozpoczęcie dialogu i dyskusji z przedstawicielami badanych domen miało miejsce 25 maja br. Kolejne konsultacje odbyły się 20 listopada br. i zostały zorganizowane przy współpracy z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji w Warszawie. Następne spotkanie partnerów oraz wybranych przedstawicieli reprezentujących domeny odbyło się 3-4 grudnia br. w ramach konferencji w Londynie. Ostatnie konsultacje w Polsce zostaną przeprowadzone w styczniu 2013 r.

Podsumowanie oraz przedstawienie rekomendacji i tematów z dyskusji na poziomie krajowym i europejskim będzie miało miejsce na konferencji w Brukseli w marcu 2013 r. Grupa 1200 decydentów i praktyków w zakresie edukacji, biznesu i usług publicznych będzie prowadzić dyskusję na temat tego, jak możemy zmienić i ulepszyć politykę językową oraz strategie językowe w celu zapewnienia rozwoju społeczeństw bardziej bogatych językowo w Europie.

Projekt LRE jest innowacyjny z kilku powodów. Według naszych badań, ponad 50 proc. firm bierze pod uwagę umiejętności językowe podczas etapu rekrutacji, dlatego nasze systemy edukacji muszą zapewnić dobre i efektywne nauczanie języków w celu zwiększenia szans poszczególnych osób na rynku pracy. To, że pracownicy służby zdrowia posługują się wieloma językami, może uratować komuś życie. Europejski dobrobyt zależy od umiejętności budowania zaufania i efektywnej komunikacji z partnerami międzynarodowymi w Chinach, Indiach, Ameryce Łacińskiej, Azji Wschodniej, Afryce i na Bliskim Wschodzie. Tradycyjne języki komunikacji międzynarodowej lub lingua franca już nie wystarczają.

Szczegółowe informacje dotyczące projektu znajdują się na stronie: www.langauge-rich.eu oraz na blogu http://languagerichblog.eu.