Europejski Dzień Języków – wirtualnie i lokalnie

Numer JOwS: 
str. 21

Koniec roku szkolnego tuż-tuż, a nauczyciele języków obcych myślą są już przy wydarzeniach wrześniowych – wśród nich Europejski Dzień Języków (EDJ), największe święto wielojęzyczności obchodzone we wszystkich krajach europejskich 26 września. Jak zorganizować ten dzień w szkole? Gdzie szukać inspiracji? Jakie działania zainteresują uczniów? Podpowiedzi znajdują się na stronach internetowych Rady Europy i Komisji Europejskiej.

Pobierz artykuł w pliku PDF

W tym roku już po raz trzynasty z inicjatywy Rady Europy będziemy zajmować się fenomenem różnorodności językowej. Wszystko zaczęło się w roku 2001, który Rada Europy ogłosiła Europejskim Rokiem Języków pod hasłami: Języki otwierają drzwi oraz Bogactwo języków – bogactwem Europy. Wtedy też Rada Europy wraz z Komisją Europejską utworzyły wspólną stronę internetową, dostępną w 11 językach. W obchody Europejskiego Roku Języków włączyły się miliony osób w 45 krajach. W obliczu takiego sukcesu Komitet Ministrów Rady Europy przyjął pod koniec 2001 r. deklarację o ustanowieniu corocznych obchodów europejskiego święta języków. I tak, od ponad 13 lat, w wielu krajach europejskich dzień 26 września jest wielkim świętem całego środowiska edukacji językowej. Co roku też sekretarz Rady Europy kieruje do 800 milionów Europejczyków apel o podejmowanie nauki różnorodnych języków. Nie jest tu ważny ani wiek, w którym rozpoczynamy naukę kolejnego języka obcego, ani to, czy uczymy się języków w szkole, czy w ramach edukacji pozaformalnej.

Baza Rady Europy – pomysły na wydarzenie

Warto już teraz pomyśleć o obchodach tego dnia. Podstawowym źródłem informacji o wydarzeniach organizowanych przez różne instytucje na całym świecie jest strona internetowa Rady Europy poświęcona Europejskiemu Dniowi Języków. Stanowi ona dużą pomoc i zawiera inspiracje do stworzenia własnego programu obchodów EDJ. Strona jest dostępna w 25 wersjach językowych.

Zasoby opisywanej strony to istna kopalnia pomysłów. Znajdziemy tam m.in. bazę wydarzeń EDJ z lat ubiegłych. Ich opisy można wyszukiwać według tematów i grup odbiorców. Przykładowe wydarzenia z roku ubiegłego to: przedstawienie greckiego mitu o Europie w języku angielskim, tworzenie internetowych kolaży, klipów wideo i mówiących w różnych językach awatarów, konkurs na esej: My Best Language Memory, czy lekcje języka prowadzone przez gimnazjalistów dla uczniów podstawówki.

Baza jest otwarta, każdy może zarejestrować swoje wydarzenia – małe lub duże. Wszystkie wprowadzone do bazy projektów przedsięwzięcia biorą udział w corocznym głosowaniu na najbardziej innowacyjne wydarzenie roku.

Na stronie znajdziemy także materiały promocyjne, takie jak: plakat EDJ, logotyp i etykiety Talk in English w różnych formatach, które łatwo i bezpłatnie można pobrać ze strony i wykorzystać przy organizowaniu własnego dnia języków. O możliwość uzyskania dodatkowych materiałów promocyjnych można też zapytać krajowego koordynatora EDJ.

Materiały online

Wiele materiałów językowych dostępnych jest online w zakładce facts and fun, np.: gra językowa (jej głównym elementem jest etykietka z hasłem Talk to me, a gra polega na rozpoznaniu danego języka, a następnie wybraniu na mapie Europy kraju, którego mieszkańcy mówią tym językiem). Kolejna atrakcja to quiz językowy (zawiera on pytania dotyczące etymologii wyrazów, rodzin językowych, języka migowego itp.). Na stronie znajdziemy też nagrania słów powitania w różnych językach. Jest też gra typu memo, polegająca na rozpoznawaniu liter cyrylicy i porównywaniu ich z literami alfabetu łacińskiego. Elektroniczna e-kartka, którą można wysłać znajomemu czy ciekawostki o językach również stanowią interesujące materiały dydaktyczne do wykorzystania w pracy z uczniami.

Miłośnicy zabaw językowych mogą połamać sobie język na tzw. tongue twisters, nie tylko angielskich, ale i czeskich, szwedzkich, francuskich czy niemieckich. Oprócz tego na tej europejskiej stronie znajdziemy całkiem pokaźną kolekcję palindromów, czyli słów i wyrażeń, które niezależnie od tego, czy są czytane od początku, czy od końca, brzmią tak samo i mają to samo znaczenie. Przykładem może być zdanie z chorwackiego: Ana voli Milovana. Przykłady takich wyrażeń w różnych językach mogą stanowić doskonałą inspirację do poszukiwań słownikowych i tworzenia własnych palindromów, zarówno w języku ojczystym, jak i w językach obcych.

Nauczyciele planujący specjalne lekcje związane z EDJ też mają wybór materiałów dydaktycznych (zakładka teachers). Materiały te są dobrze opisane. Autorzy podają również czas potrzebny na wykonanie danego zadania. Określona jest grupa wiekowa uczniów, dla których przeznaczone są ćwiczenia. Nauczyciele znajdą w tej zakładce gotowe do wykorzystania materiały wraz z instrukcją ich zastosowania. Na uwagę zasługuje zadanie dotyczące idiomów, które kształtuje nie tylko kompetencje językowe, ale także interkulturowe. Na przykład polskie przysłowie: Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ma swój odpowiednik w języku francuskim (z odwołaniem się do pasterzy), chorwackim (nawiązanie do położnych), rosyjskim (zamiast kucharek występują opiekunki), a w języku duńskim czy włoskim podobne przysłowie odwołuje się odpowiednio do świń i kogutów. Ciekawym pomysłem na pokazanie różnorodności językowej jest też odwołanie do różnorodności w świecie zwierząt. Uczniowie po wykonaniu ćwiczenia Animals Sounds odkrywają, że nawet zwierzęta „mówią” różnymi językami. Niemiecki pies szczeka wuff, wuff, francuski – ouaf, ouaf, a hiszpański – guau, guau.

Szukając inspiracji, warto dołączyć także do facebookowej grupy EDJ, która liczy już około 4 tys. członków i wymienić się doświadczeniami z innymi osobami organizującymi obchody tego święta w swoich krajach.

Inne strony EDJ

Relacje z obchodów Europejskiego Dnia Języków oraz najnowsze informacje o projektach i wydarzeniach językowych znajdują się również na stronie Komisji Europejskiej poświęconej językom.

Na tej stronie w sposób niebanalny i zabawny możemy sprawdzić swoją wiedzę, rozwiązując quiz poświęcony językom, rozbudowany do 52 pytań, z efektami dźwiękowymi i obszernymi wyjaśnieniami.

W Polsce w tym roku będziemy znowu hucznie świętować Europejski Dzień Języków. Informacje o wydarzeniach, które odbędę się w Warszawie, Lublinie, Krakowie i Wrocławiu będzie można znaleźć na stronie internetowe: www.edj.waw.pl. Opisy tych wydarzeń można również przeczytać w artykule Izabeli Zygmunt pt.: Święto języków – co w tym roku?. Warto także zaglądać na fanpage EDJ na Facebooku, gdzie prezentowane są inicjatywy realizowane w całej Polsce.

Jednym z ważniejszych wydarzeń warszawskich obchodów EDJ będzie konferencja językowa organizowana 23 września 2014 r. przez redakcję czasopisma ,,Języki Obce w Szkole” i Fundację Rozwoju Systemu Edukacji pod hasłem: Kompetencje interkulturowe w edukacji językowej. Zachęcamy do odwiedzania strony internetowej czasopisma, gdzie wkrótce ukażą się szczegóły dotyczące tego wydarzenia.