Frankofonia - francuskojęzyczna przygoda na pięciu kontynentach

Numer JOwS: 
str. 22

W roku 1880 Onésime Reclus, znany geograf francuski, użył po raz pierwszy słowa frankofonia w swoim dziele Francja, Algieria i kolonie (1886). Idea przynależności językowej była jednoznaczna z przestrzenią geograficzną. Słowo zostało jednak szybko zapomniane.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Początki Frankofonii

W przestrzeni publicznej pojawiło się ponownie w połowie XX w. W 1962 r. w czasopiśmie „Esprit” w artykule zatytułowanym Le français dans le monde zostało ono użyte przez prezydenta Senegalu Leopolda Sedara Senghora. W 1963 r. pojawiło się po raz pierwszy w słownikach. Do powszechnego użytku weszło jednak w roku 1970, gdy w Niamey, w Nigrze, powstała Agencja Współpracy Kulturalnej i Technicznej (Agence de Coopération Culturelle et Technique). Jej inicjatorami byli prezydenci: Senegalu – Leopold Sedar Senghor, Tunezji – Habib Bourgiba, Nigru – Hamani Diori oraz książę Norodom Sihanuk z Kambodży. W roku 1998 organizacja ta przekształciła się w Agencją Międzyrządową Frankofonii (AIF), by ostatecznie w 2005 r. przyjąć nazwę Organisation Internationale de la Francophonie (Międzynarodowa Organizacja Frankofonii), która jest międzynarodową organizacją polityczną.

Międzynarodowe marcowe święto

Najważniejszą datą, a także świętem frankofonów na całym świecie, jest Międzynarodowy Dzień Frankofonii, obchodzony co roku 20 marca na pamiątkę tej inicjatywy. Na oficjalnej stronie frankofinii można znaleźć mapy, plakaty, konkursy dla uczniów i informacje o ciekawych wydarzeniach edukacyjno-kulturalnych, organizowanych na pięciu kontynentach.

Wielość pojęć

Frankofonia w najszerszym znaczeniu to wspólnota ludzi porozumiewających się językiem francuskim na świecie. To chęć podejmowania działań mających na celu odkrywanie i promowanie różnorodności kultur i wielopłaszczyznową współpracę w języku francuskim.

W sensie geograficznym frankofonia (przez małe „f”) obejmuje swoim zasięgiem kraje, w których mieszkańcy posługują się językiem francuskim jako językiem ojczystym, oficjalnym, narodowym, będącym językiem administracji publicznej, potocznym lub po prostu językiem nauczanym w szkołach. Ta wspólnota wyznaje podobne wartości, prowadzi dialog ponad granicami państw, wspiera młodzież, posługując się językiem francuskim jako językiem serca według określenia piszącego po francusku, libańskiego pisarza Amina Maaloufa[1]. Nauczyciele języka francuskiego, stanowiący niewątpliwie ogromną część tej grupy, są najlepszymi ambasadorami języka francuskiego na świecie.

Jeśli będziemy mówili o formie instytucjonalnej, Frankofonia oznacza Międzynarodową Organizację Frankofonii (Organisation Internationale de la Francophonie), której Polska jest obserwatorem od 1997 r.

Do początków frankofonii możemy sięgnąć, oglądając fragment wideo na stronie frankofońskiej telewizji TV5MONDE.

Struktura Międzynarodowej Organizacji Frankofonii i organy wykonawcze

Struktura Międzynarodowej Organizacji Frankofonii jest złożona. Najważniejszym organem Międzynarodowej Organizacji Frankofonii jest szczyt szefów państw i rządów – konferencja będąca spotkaniem przedstawicieli krajów i rządów państw członkowskich. Szczyty odbywają się w różnych krajach co dwa lata. Za przygotowanie kolejnych szczytów odpowiedzialni są prezydenci państw goszczących.

Międzynarodowej Organizacji Frankofonii przewodniczy sekretarz generalny. Dziś funkcję tę pełni Abdou Diouf – były prezydent Senegalu. Współpracuje on ze Stałą Radą Frankofonii i bierze udział w konferencjach ministerialnych. Organem konsultacyjnym Międzynarodowej Organizacji Frankofonii jest Zgromadzenie Parlamentarne Frankofonii, a instytucjami wykonawczymi są:

  • Agencja Uniwersytecka Frankofonii (Agence universitaire de la Francophonie – AUF);
  • Frankofońska telewizja TV5MONDE;
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Prezydentów Miast Frankofońskich (Association internationale des maires francophones – AIMF);
  • Uniwersytet Seghora w Aleksandrii.
  • Sekretarz generalny współdziała ze Zgromadzeniem Parlamentarnym Frankofonii (Assemblée Parlementaire de la Francophonie), które jest organem doradczym. Na jego czele stoi Jacques Legendre.

Pierwszy Szczyt Frankofonii (konferencja szefów państw i rządów) odbył się we Francji, w Wersalu w roku 1986. Wzięło w nim udział 41 przedstawicieli. Kolejne szczyty zawsze miały określony temat przewodni, związany z wydarzeniami ważnymi dla wspólnoty.

Polska jest krajem obserwatorem OIF od roku 1997 i ma duże możliwości, by w ramach tej organizacji współpracować efektywnie z krajami, które pragną zacieśniać więzy na polu języka francuskiego, zapewniając również Polakom, Polsce i językowi polskiemu właściwe miejsce w rozległym świecie frankofońskim. Mamy również możliwość nawiązania współpracy z Polonią frankofońską, otwartą na współpracę z rodakami w kraju.

232

Pobierz mapę