Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji a polska prezydencja w Radzie UE. Próba bilansu

Numer JOwS: 
str. 10

W czasie polskiej prezydencji UE stanęła przed dużymi wyzwaniami gospodarczymi. Kryzys finansowy strefy euro i napięta sytuacja w Afryce Północnej sprawiły, że priorytety prezydencji ulegały modyfikacji. Należy podkreślić, że oceny działań polskiego przewodnictwa w Radzie UE wskazują, że może ono uchodzić za modelowe.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Dobrze odebrany był wkład polskiej prezydencji w stabilizowanie  porządku instytucjonalnego Unii Europejskiej w procesie  polizbońskim. Pozytywnie ocenia się także nasz wkład w prowadzeniu negocjacji i doprowadzaniu do kompromisu między stanowiskami państw członkowskich. Podkreśla się, że metodą małych kroków udało się polskiej prezydencji doprowadzić do przyjęcia pakietu dyrektyw i rozporządzeń wzmacniających nadzór finansowy w strefie euro, rozpocząć proces negocjacji nad wieloletnimi ramami finansowymi czy skutecznie moderować proces przekazywania uprawnień prezydencji rotacyjnej nowo utworzonym instytucjom – Przewodniczącemu Rady Unii Europejskiej czy Wysokiemu Przedstawicielowi Unii Europejskiej ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.

W obszarze edukacji priorytetami polskiej prezydencji były edukacja na rzecz mobilności oraz modernizacja uniwersytetów, zaś w obszarze polityki młodzieżowej – działania koncentrujące się wokół priorytetu „Młodzież i świat”, w tym wzmacnianie wschodniego wymiaru mobilności oraz współpracy z krajami Partnerstwa Wschodniego. Na tle tak zarysowanych priorytetów cele polskiej prezydencji w zakresie edukacji i polityki młodzieżowej skupiały się na kwestiach przygotowania do mobilności, na przykład przez rozwój kompetencji językowych oraz zapewnienie szerszego dostępu do programów finansowanych przez Unię Europejską. W zakresie modernizacji uniwersytetów polska prezydencja chciała położyć nacisk na: promowanie jakości w kontekście umasowienia szkolnictwa wyższego, poprawę zatrudnialności absolwentów oraz wspieranie społecznego wymiaru szkolnictwa wyższego.

FRSE była współorganizatorem wielu ważnych konferencji, spotkań oraz imprez towarzyszących podczas polskiego przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej. Należały do nich m.in. dwie duże konferencje z oficjalnego kalendarza prezydencji: konferencja Kompetencje językowe podstawą sukcesu zawodowego i społecznego, która odbyła się w Warszawie w dniach 28-29 września 2011 roku i konferencja Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora mająca miejsce w Sopocie w dniach 17-19 października 2011 roku. Z tym ostatnim wydarzeniem połączone było spotkanie dyrektorów Narodowych Agencji programu „Uczenie sie przez całe życie” (19-21 października 2011 roku). Oprócz tego byliśmy organizatorami sześciu imprez z tzw. otoczenia prezydencji, do których należały na przykład: konferencja Rozwijanie współpracy pomiędzy kształceniem zawodowym, szkolnictwem wyższymi uczeniem się dorosłych w odpowiedzi na wyzwania uczenia się przez całe życie, która odbyła się w Warszawie w dniu 23 września 2011 roku, spotkanie dyrektorów Narodowych Agencji programu „Młodzież w działaniu” w Warszawie w dniach 12-15 września 2011 roku czy nieformalne spotkanie ministrów ds. szkolnictwa wyższego w Białymstoku w dniu 29 września 2011 roku. Jako instytucja wspomagająca, uczestniczyliśmy również w przygotowaniu pięciu wydarzeń wśród których możemy wymienić, między innymi: konferencję „Wschodni wymiar mobilności” zorganizowaną w dniach 6-7 lipca 2011 roku. Każde z tych wydarzeń było ważnym wkładem polskiej prezydencji do prac państw członkowskich i Komisji Europejskiej nad kształtem polityk edukacyjnych do roku 2020, a efekty debat eksperckich znajdowały odzwierciedlenie w deklaracjach końcowych np. konferencji Kompetencje językowe i Mobilność. Rekomendacje w nich zawarte znajdują wyraz w dokumentach przyjętych 28 listopada 2011 roku przez Radę na zakończenie polskiej prezydencji, tj. w: Konkluzjach Rady dotyczących kompetencji językowych pozwalających zwiększać mobilność, Konkluzjach Rady w sprawie modernizacji szkolnictwa wyższego, Konkluzjach Rady na temat poziomu odniesienia dla mobilności edukacyjnej oraz Rezolucji Rady w sprawie odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych.

Najważniejsze tematy podejmowane podczas konferencji dotyczyły kluczowych wyzwań dla edukacji na najbliższe lata: zapewnienia rozwoju i konkurencyjności Unii Europejskiej, podnoszenia jakości oferty edukacyjnej oraz dostosowanie jej do potrzeb i trendów na rynku pracy, zwiększanie mobilności obywateli UE, potwierdzanie i uznawanie kwalifikacji. Dla osiągnięcia tych celów niezbędne jest zacieśnianie współpracy między edukacją formalną, pozaformalną i nieformalną, podnoszenie poziomu kompetencji kluczowych, w tym językowych oraz wdrażanie i rozwijanie narzędzi europejskich zwiększających uznawalność kompetencji, takich jak Europejskie i Krajowe Ramy Kwalifikacji.

Konieczność współpracy między instytucjami funkcjonującymi w systemie edukacji i ich partnerami społecznymi wydaje się oczywistością. W otaczającym nas świecie nieustannie pojawiają się nowe wyzwania gospodarcze i społeczne, którym nie da się sprostać bez dobrego wykształcenia, a następnie bez nieustannego uzupełniania i zdobywania nowych umiejętności. Konferencja Współpraca między szkolnictwem wyższym, kształceniem zawodowym i kształceniem dorosłych miała na celu podjęcie dyskusji na aktualne tematy, wśród których szczególnie istotne są: jakość kształcenia zawodowego, drożność systemowa między edukacją, kształceniem ustawicznym a miejscem pracy, uznawanie i potwierdzanie kwalifikacji, budowanie europejskich i krajowych ram kwalifikacji, zwiększenie dostępności kształcenia ustawicznego i podnoszenie jego jakości czy wreszcie – upowszechnienie zintegrowanych usług w zakresie całożyciowego poradnictwa zawodowego w taki sposób, aby wspierać indywidualny rozwój karier, nie tylko w początkowym etapie rozpoczynania życia zawodowego. W obliczu globalnych zmian niezwykle ważnym zagadnieniem jest również zachęcanie uczelni wyższych do otwierania się na niestandardowego studenta, czyli na osoby dorosłe, i wprowadzanie oferty edukacyjnej dostosowanej do potrzeb tej grupy. Konferencja była próbą odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób tworzyć warunki oraz wykorzystać współpracę szkół i uczelni z pracodawcami, partnerami społecznymi i instytucjami społeczeństwa obywatelskiego, aby „uczenie się przez całe życie” było nie tylko postrzegane jako konieczność, ale także, by stało się częścią stylu życia osób w każdym wieku. Warto pamiętać, że współpraca różnych instytucji edukacyjnych jest także nieodłącznym elementem budowania lokalnych strategii rozwoju, co zilustrowano ciekawymi przykładami projektów prowadzonych przez Miasto st. Warszawę. Zastanawiano się również, w jaki sposób wykorzystać potencjał tkwiący w uczeniu się w miejscu pracy dla ukierunkowanego podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz jak zachęcić pracodawców i pracowników do doceniania tej formy w procesie budowania strategii rozwoju instytucji i własnej ścieżki kariery.