Graj w języki

Numer JOwS: 
str. 51

Zajęcia języka obcego na świeżym powietrzu mają najczęściej nieformalny charakter. Można ten czas wykorzystać twórczo poprzez zorganizowanie gier zespołowych, angażujących wszystkich uczniów.

ŁACINA

Gra w piłkę

Rzymianie cenili sprawność fizyczną, stąd uprawianie sportu w czasie wolnym było powszechne. Jedną z bardziej rozpowszechnionych dyscyplin zarówno wśród młodzieży, jak i dorosłych, była gra w piłkę. Popularność zyskała sobie dzięki prostym regułom, braku konieczności długotrwałych przygotowań i posiadania drogiego sprzętu.

Rzymskie zabawy z wykorzystaniem piłki zapożyczone zostały od Greków. Wśród wielu odmian tej gry znane są: sphairistike, phaininda (ephetinda), trigon, urania oraz harpaston. Poniżej zaprezentujemy dwie z nich.

Gra phaininda została opisana przez Homera w Odysei. Polega ona na zmyleniu przeciwnika. Osoba, która rzuca piłkę, pozornie mierzy w jednego z graczy, po czym niespodziewanie zmienia cel i rzuca ją do osoby, która najmniej się tego spodziewa. Zadaniem uczestników jest wytężenie uwagi, tak aby nie zostali zaskoczeni rzutem.

Interesującą odmianą gry w piłkę jest urania, także opisana we wspomnianym dziele Homera. Zabawa ta zwana jest także niebieską lub podniebną. Jeden z graczy wyrzucał piłkę bardzo wysoko w górę, natomiast drugi uczestnik miał za zadanie złapać ją w podskoku. Tak opisuje to Homer: Jeden, przeginając się w tył, rzucał piłkę piękną purpurową aż pod chmury ciemne, drugi skacząc w górę, chwytał ją zręcznie, zanim znów dotknął ziemi stopami (Odyseja, VIII 370nn.).   

***

Ludus pilae

Romani antiqui salutem corporis magno in honore habebant, eadem causa saepissime corpus exercebant. Ludus pilae, a Graecis antiquis receptus et propter suam simplicitatem claritatemque regularum non solum apud iuvenes, sed etiam apud viros pervulgatus erat.

Hi ludi in multa genera dividuntur, quorum sphairistike, phaininda (ephetinda), trigon, urania, harpastonque nota sunt. Hic duo eorum breviter exponemus.

Primum genus ludi, quod phaininda apellatur et in Homeri Odyssea descriptum est, hoc destinatum habet: adversarium suum fallere. Unus lusorum pilam ad alium simulat iacere, dein repente ad aliquem incautum eam mittit. Lusores attenti esse debent, ne ab aliis decipiantur.

Ludus alter, cui nomen urania vel caelestis est, quoque apud Homerum invenitur. Unus lusorum pilam alte ad nubes mittit, alter quidem saliens eam capere debet. Ecce quod Homerus ipse scripsit:

Hi igitur postquam pilam pulcram in manibus acceperant,
purpuream, quam ipsis Polybus fecerat prudens:
hanc alter iactabat ad nubes umbrosas,
flexus retro; alter autem a terra in altum elatus
facile receptabat antequam pedibus ad solum venisset
(Odysseae VIII, 372-376)
Oprac na podst.
Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu, PWN, Warszawa 1985, T. 2, str. 419-421
Małgorzata Janaszek, Michał Damski