Interprofesjonalizm z brytyjskiej perspektywy: system opieki nad dzieckiem a rola sieci interprofesjonalistów

Numer JOwS: 
str. 111

Niniejszy artykuł jest pierwszym z serii tekstów dotyczących interprofesjonalizmu w opiece nad dzieckiem i naświetla system obowiązujący w Wielkiej Brytanii. Kraj ten został opisany jako pierwszy ze względu na bogate doświadczenie Brytyjczyków w udzielaniu wsparcia dzieciom ze specjalnymi potrzebami oraz ich rodzicom. Brytyjski system opieki jest doskonale skonstruowany i może posłużyć jako wzorzec do naśladowania, szczególnie w zakresie zintegrowanej, wielopłaszczyznowej pracy specjalistów w czterech modelach struktur.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Poniższe opracowanie otwiera serię tekstów o tematyce Interprofesjonalizm w opiece nad dzieckiem. Inspiracją do ich powstania stały się wiedza i doświadczenie zdobyte podczas udziału w europejskim projekcie programu Leonardo da Vinci pod tytułem INPRO – Interprofessionalism in Child Care, realizowanym od stycznia 2011 r. do września  2013 r. Polskimi partnerami projektu są dwie instytucje edukacyjne: Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych i Niepubliczne Przedszkole nr 3 „Niezapominajka” w Kaliszu. Pozostali partnerzy pochodzili z czterech krajów europejskich (Niemiec, Austrii, Wielkiej Brytanii i Luksemburga), a ważnym celem realizowanego przedsięwzięcia była wymiana doświadczeń i osiągnięć pomiędzy wszystkimi krajami partnerskimi.

W niniejszym artykule zostanie przedstawiony system brytyjski, który można traktować jako wzorzec do naśladowania. Wielonarodowościowość i wielokulturowość, jak również liczba i różnorodność chorób i zaburzeń rozwojowych wymagających specyficznego podejścia, zmusiły tamtejszy rząd już wiele lat temu do szukania jak najlepszych rozwiązań w instytucjach opieki nad dzieckiem, po to by zapewnić optymalne warunki rozwojowe dla najmłodszych. Nie oznacza to oczywiście, że Wielka Brytania nie boryka się z problemami i że system, który z taką pieczołowitością tworzyła, nie posiada słabych ogniw. Niemniej jednak należy czerpać właśnie z osiągnięć takich krajów, które na własnej skórze doświadczyły wyzwań związanych z indywidualizacją procesu wychowania i nauczania.

System opieki dziennej

W Wielkiej Brytanii obowiązek szkolny rozpoczyna się w wieku pięciu lat. Rodzice trzy- i czterolatków mają prawo skorzystać z 15 godzin tygodniowo wczesnej edukacji przez 38 tygodni w roku. Oferta miejsc, w których opieka ta jest realizowana, jest zaskakująco bogata. Oprócz licznych prywatnych inicjatyw wśród tych finansowanych przez państwo znajdują się: Sure Start Centers (Centra „Pewny start”), day nursuries (przedszkola dzienne), play groups (grupy zabaw) i pre-schools (przedszkola). Co ciekawe, dla dzieci w wieku 5-11 lat tworzone są także breakfast clubs (kluby śniadaniowe) i afterschool clubs (kluby polekcyjne).

Wybrane dokumenty regulujące obowiązki w zakresie opieki nad dzieckiem

Najważniejszym dokumentem regulującym kwestie opieki nad dzieckiem jest Child Care Act z 11 lipca 2006 r. Podkreśla on strategiczną rolę lokalnych władz poprzez wyznaczenie następujących obowiązków:

  • współpraca z innymi partnerskimi organizacjami (NHS i Jobcentre Plus) w celu zapewnienia jak najlepszych rezultatów wychowawczych i rozwojowych dzieci poniżej piątego roku życia i zniwelowania różnic między nimi;
  • zapewnienie właściwej opieki nad dzieckiem dla pracujących rodziców;
  • pełnienie usług poradnictwa dla rodziców;
  • pełnienie usług poradnictwa oraz organizowanie szkoleń dla osób zaangażowanych w opiekę nad dzieckiem.

Wspólna podstawa programowa

W Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej obowiązuje jeden program dla wszystkich osób pracujących w sektorze opieki nad dzieckiem, młodymi ludźmi i rodzinami. Nosi on nazwę the Common Core of Skills and Knowledge (Wspólna podstawa programowa określająca wymaganą wiedzę i umiejętności). Program ten składa się z sześciu kluczowych obszarów:

  • skuteczna komunikacja i kontakty z dziećmi, młodymi ludźmi i rodzinami;
  • rozwój dziecka i młodego człowieka;
  • promowanie zdrowego, bezpiecznego stylu życia;
  • zapewnienie wsparcia przy przejściu z jednej placówki do drugiej np. z przedszkola do szkoły podstawowej;
  • ścisła współpraca z innymi organizacjami i profesjonalistami;
  • dzielenie się informacjami.

Zintegrowana wielopłaszczyznowa praca

Zintegrowana wielopłaszczyznowa praca jest istotą programów Every Child Matters (Każde dziecko się liczy) oraz One Children’s Workforce (Jeden zespół do pracy z dziećmi). Program Każde dziecko się liczy ma wyznaczonych pięć celów-haseł:

  • Bądź zdrowy!
  • Pozostań bezpieczny!
  • Zdobywaj wiedzę i umiejętności i baw się dobrze!
  • Miej swój pozytywny wkład!
  • Osiągnij ekonomiczny dobrobyt!

Program The Children’s Plan: Building Brighter Futures (Program dotyczący dzieci: budowanie lepszej przyszłości) z grudnia 2007 r. wzywał do tego, by wszystkie organizacje finansujące programy wspomagające rozwój dzieci wypracowały do roku 2010 zasady identyfikacji i wczesnej interwencji dla wszystkich dzieci i młodych ludzi wymagających dodatkowej pomocy.

Do 30 marca 2012 r. Rada Rozwoju Pracowników Sektora Pomocy Dzieciom (The Children’s Workforce Development Council – CWDC) była odpowiedzialna za wdrożenie zintegrowanej wielopłaszczyznowej współpracy z Departamentem ds. Dzieci, Szkół i Rodzin (The Department for Children, Schools and Families – DCSF), lokalnymi i regionalnymi organizacjami w całej Anglii, jak również prywatnymi inicjatywami i pracownikami trzeciego sektora. Później rolę tę przyjął na siebie Departament Edukacji.