Interprofesjonalizm z brytyjskiej perspektywy: system opieki nad dzieckiem a rola sieci interprofesjonalistów

Numer JOwS: 
str. 111

Niniejszy artykuł jest pierwszym z serii tekstów dotyczących interprofesjonalizmu w opiece nad dzieckiem i naświetla system obowiązujący w Wielkiej Brytanii. Kraj ten został opisany jako pierwszy ze względu na bogate doświadczenie Brytyjczyków w udzielaniu wsparcia dzieciom ze specjalnymi potrzebami oraz ich rodzicom. Brytyjski system opieki jest doskonale skonstruowany i może posłużyć jako wzorzec do naśladowania, szczególnie w zakresie zintegrowanej, wielopłaszczyznowej pracy specjalistów w czterech modelach struktur.

Wskazówki rządu Zjednoczonego Królestwa co do dzielenia się informacjami (2006 r.) były pierwszymi wskazówkami rządowymi dla osób zaangażowanych w pracę na rzecz ogólnie pojętego dobra dzieci. Wytyczne te zostały uzupełnione w 2008 r. o elementy dotyczące istotnych spraw w kontaktach z dorosłymi i rodzinami, a nie tylko z dziećmi i młodymi ludźmi.

Wspólny system oceniania (ang. The Common Assessment Framework – CAF) to obowiązujący zbiór procedur dotyczących oceny dodatkowych potrzeb dziecka i decydowania o sposobie ich zaspokajania. Celem CAF-u jest jak najszybsza identyfikacja tych właśnie specyficznych dodatkowych potrzeb dziecka lub młodego człowieka, które nie są zaspokajane przez powszechnie dostępny sektor usług. Oprócz wczesnej interwencji rolą tego systemu jest dostarczenia skoordynowanego wsparcia w realizowaniu tych potrzeb. Opracowywany jest również eCAF, który będzie ujednoliconym systemem komputerowym wspierającym Wspólny System Oceniania. Umożliwi on profesjonalistom-praktykom efektywną współpracę, a granice geograficzne czy organizacyjne nie będą stanowić żadnego problemu w procesie udzielania pomocy dziecku czy młodej osobie. Umożliwi to upoważnionym, wykwalifikowanym profesjonalistom z różnych sektorów tworzenie, przechowywanie i dzielenie się informacjami CAF. A wszystko to, by wspierać proces niesienia pomocy dzieciom i młodym ludziom, by wyrównywać ich szanse.

Sieć interprofesjonalistów w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Od roku 2010 podstawa programowa (ang. The Common Core) wyznacza obowiązujący system wielopłaszczyznowej, interprofesjonalnej pracy w Zjednoczonym Królestwie, szczególnie w sektorze opieki nad dzieckiem. Bez wątpienia współpraca interprofesjonalistów jest głównym filarem systemu i umożliwia wdrażanie zintegrowanego planu pomocy i wsparcia nastawionego na specyficzne potrzeby dzieci, ich rodziców i opiekunów.

Każda instytucja zaangażowana w opiekę, nauczanie i zapewnianie optymalnych warunków do rozwoju jest zobowiązana trzymać się pewnych schematów interprofesjonalnej pracy. W Zjednoczonym Królestwie istnieje kilka modeli takich działań. Powell (2013:225) opisuje cztery:

  • Team Around the Child – TAC – to zespół interprofesjonalistów tworzony w zależności od specyfiki przypadku, by udzielić wsparcia dziecku, rodzicom, bądź młodej osobie. W tym ostatnim przypadku mówimy o Zespole pomocy młodej osobie (ang. Team Around the Young Person – TAYP);
  • Multi-agency Panels – to grupa ludzi reprezentujących różne instytucje, zbierająca się regularnie na krótkich spotkaniach, by przedyskutować poszczególne przypadki dzieci i młodych ludzi ze specjalnymi potrzebami. Panele zbierają się również w celu przyznania funduszy wsparcie nowych przypadków i by dokonać weryfikacji postępów w działaniach. Członkowie paneli pozostają pracownikami swoich macierzystych instytucji;
  • Multi-agency Team – w tym modelu dokonuje się pewnego rodzaju rekrutacji profesjonalistów do udziału w zespole. Członkowie utożsamiają się z tworzonym przez siebie zespołem, a jego prace koordynuje lider. Członkowie zespołów mogą zachować kontakty z macierzystymi instytucjami poprzez odbywający się okresowo nadzór i szkolenia;
  • Integrated Services – struktura ta działa jak centrum dla danej społeczności, łącząc różne sektory usług. Jej członkowie pracują wielopłaszczyznowo, by zapewnić zintegrowane wsparcie dzieciom, rodzinom i młodym ludziom. Dobrym przykładem takich struktur są centra „Pewny Start” (ang. Sure Start Centres).

Przedstawicielami zawodów zaangażowanych w zintegrowaną, interprofesjonalną współpracę są: opiekunowie dzieci, psychologowie edukacyjni, fizjoterapeuci, logopedzi, osoby odpowiedzialne za nadzór zdrowotny, pediatrzy, psychologowie dziecięcy i psychoterapeuci, nauczyciele-specjaliści od specyficznych potrzeb udzielający wsparcia innym nauczycielom, asystenci specjalizujący się w danej chorobie, zaburzeniu (ang. learning support assistants) oraz pracownicy socjalni.

Podsumowując, Zjednoczone Królestwo posiada bardzo rozbudowaną sieć zespołów interprofesjonalistów, które choć różnią się od siebie, są podporządkowane tym samym zasadom. W porównaniu z osiągnięciami tego kraju wprowadzenie w Polsce reformy dotyczącej zapewnienia  pomocy psychologiczno-pedagogicznej wydaje się dopiero początkiem bardzo trudnego procesu. Obrazowo można stwierdzić, że przekroczyliśmy już linię startu, ale do linii mety jest jeszcze daleko. Warto więc rozglądać się, badać gotowe, już wypracowane przez inne kraje europejskie systemy, by wprowadzać ulepszenia w naszym kraju. Dlatego właśnie w następnych artykułach z serii zaprezentowane zostaną osiągnięcia kolejnych państw: Austrii i Luksemburga.

Bibliografia

Powell, E. (2013) Institutional Structures of Childhood Education and Child Care, Interprofessional Models and Experiences in England. W: H. Wulfekühler, S. Wiedebusch, S. Maykus, S. Rietmann, M. Renic Interprofessionalität in der Tagesbetreuung. Osnabrück-Borken: Springer VS, 221-226.

---

Photography by Tantek Çelik, CC BY-NC 2.0