Jak i dlaczego uczyć realioznawstwa na lekcjach języka niemieckiego

Numer JOwS: 
str. 118

Uczenie się języka niemieckiego, czy też innego języka obcego, jest formą spotkania z inną kulturą. W procesie uczenia się nowego języka obcego opieramy się zawsze na naszej dotychczasowej wiedzy językowej i kulturowej. Wywiera ona olbrzymi wpływ na nasze rozumienie tego, co nowe. Często nie można sobie nawet wyobrazić nic innego, niż to, co istnieje w znanej nam od dziecka kulturze.

4. Klassische Musik im Deutschunterricht (muzyka klasyczna na lekcji języka niemieckiego)

Austria jest krajem muzyki, wielkich kompozytorów i znanych arcydzieł muzycznych.

Aby przybliżyć młodzieży zasługi kompozytorów austriackich dla rozwoju kultury i sztuki, stosuję na lekcjach zabawę, polegającą na rozpoznaniu hymnu Austrii. Przygotowuję dla uczniów 5 utworów muzyki klasycznej. Zabawa ta może zostać zastosowana w każdym typie szkół.

Po wysłuchaniu fragmentu pierwszego utworu, uczniowie uznają, że nie jest on hymnem Austrii i rzeczywiście nim nie jest. Jest to Radetzkymarsch Johanna Straussa ojca. Przy okazji przedstawiam sylwetkę kompozytora i wspominam, że utwór ten zawsze kończy koncert noworoczny w Wiedniu, kiedy to zgromadzona na koncercie publiczność klaszcze do taktu tego rytmicznego utworu.

Drugi utwór porywa uczniów do tańca – jest nieoficjalnym hymnem Austrii. Mowa tutaj o Walcu Wiedeńskim An der schönen blauen Donau Johanna Straussa syna. Aby w pełni oddać nastrój utworu prezentuję uczniom krótki film będący fragmentem koncertu noworocznego Filharmoników Wiedeńskich. Po filmie dodaję, że warto wybrać się do Wiednia w Sylwestra, albowiem w samym sercu miasta wszędzie rozbrzmiewa ów Donauwalzer a ludzie tańczą do jego muzyki na ulicach. Kiedy usłyszymy w austriackim radiu, że wybija północ, tradycyjnie pierwszym utworem witającym Nowy Rok jest właśnie ten walc.

576

Trzeci utwór uczniowie rozpoznają szybko – to współczesny hymn Niemiec. Skomponował go jeden z trzech klasyków wiedeńskich – Josef Haydn – dla cesarza Josefa II von Habsburga. Mało kto wie, że ów Kaiserquartett był austriackim hymnem cesarskim do czasów powstania Pierwszej Republiki Austrii w 1918 r.

577

Czwarty fragment jest także bardzo znany – to hymn Unii Europejskiej. Melodia tego hymnu pochodzi z czwartej części IX Symfonii Ludwiga van Beethovena – kompozytora niemieckiego, zaliczanego również do klasyków wiedeńskich. Słowa hymnu zostały zaczerpnięte z poematu Ode an die Freude (Oda do radości) Friedricha Schillera.

Piątym utworem jest hymn Austrii: Land der Berge, Land am Strome. Niektórzy są zdania, że skomponował go klasyk wiedeński – Wolfgang Amadeus Mozart – jednak nie zostało to poparte żadnymi dowodami. Pojawiające się w tytule hymnu słowo Berge (góry) odnosi się do dumy i chluby Austriaków: Alp, natomiast am Strome (nad rzeką) oznacza najdłuższą rzekę Austrii, czyli Dunaj.

5. Allgemeines rund um DACHL– Gedächtnistraining (ogólne fakty o krajach niemieckojęzycznych – ćwiczenie pamięci)

Metoda, którą tu prezentuję, umożliwia przekazanie uczniom wielu informacji realioznawczych w stosunkowo krótkim czasie. Przygotowuję dla każdego ucznia po jednym fakcie na temat Austrii, Szwajcarii lub Niemiec. Każdy taki fakt drukuję na osobnym pasku papieru. Na lekcji każdy uczeń dostaje jeden taki pasek i zapamiętuje zapisane na nim informacje. Poszę o nierobienie notatek. W razie potrzeby wyjaśniam indywidualnie niezrozumiałe słownictwo. Następnie zbieram rozdane informacje. Uczniowie chodzą po klasie i przekazują sobie nawzajem to, co zapamiętali. Starają się też zapamiętać usłyszane informacje. Kiedy wszyscy uczniowie wymienili się już wiadomościami, siadają na miejsca i szybko notują to, co zapamiętali. Po 3 minutach opowiadają zapamiętane treści na forum klasy. Następnie otrzymują ode mnie wydruki na temat wszystkich faktów i porównują je ze swoimi notatkami.

Oto ogólne informacje realioznawcze:

  • Seit 1958 ist die Bundesrepublik Deutschland in der Europäischen Union.
  • Der Regierungschef in Deutschland ist die Bundeskanzlerin Angela Merkel.
  • In Deutschland gibt es drei Bundesstädte: Berlin, Bremen, Hamburg.
  • Die Nationalflagge von Deutschland bilden 3 waagerechte Streifen: Schwarz-Rot-Gold.
  • Der größte deutsche Seehafen ist Hamburg; der größte Flughafen ist Frankfurt am Main.
  • Die wichtigsten Parteien in der Bundesrepublik Deutschland sind: CDU/CSU und SPD.
  • Die „Beatles“ haben ihre Karriere in Hamburg begonnen.
  • Der Bundespräsident der BRD, Joachim Gauck, hat eine repräsentative Funktion.
  • Das bekannteste Volksfest in Deutschland ist das Oktoberfest in München.
  • Deutschland gibt es seit 1871. Früher gab es auf diesem Gebiet kleine Staaten.
  • Die berühmtesten deutschen Dichter sind Schiller und Goethe.
  • Der Komponist Ludwig van Beethoven wurde in Bonn geboren.
  • Die besten Lebkuchen kommen aus Nürnberg.
  • Die größten Städte Deutschlands sind: Berlin, Hamburg, München.
  • Der Regierungschef in Österreich ist der Bundeskanzler Werner Faymann.
  • Der Komponist Wolfgang Amadeus Mozart ist in Salzburg geboren.
  • Ein Fünftel der Österreicher lebt in der Hauptstadt Wien.
  • Der höchste Berg Österreichs ist der Großglockner (3798m).
  • Die älteste berühmte Eismumie heißt im Volksmund Ötzi.
  • Die größte Stadt der Schweiz ist Zürich.
  • Die größten europäischen Flüsse entspringen in der Schweiz: der Rhein, die Rhone, der Inn.
  • Die Schweiz gibt es seit 1291.
  • In der Schweiz bezahlt man mit dem Schweizer Franken.
  • Die Schweiz gehört nicht zu der Europäischen Union.
  • Erst seit 1971 dürfen Schweizer Frauen wählen.

Podsumowanie

Zaprezentowane materiały i metody mają na celu rozbudzenie zainteresowania uczniów językiem niemieckim i wiedzą o krajach niemieckojęzycznych. Dzięki nim lekcje są dla uczniów ciekawsze. Uczniowie poszerzają swoją wiedzę i rozwijają słownictwo, trenują sprawność czytania i pisania, mają także możliwość ćwiczenia sprawności mówienia oraz treningu pamięci. Użycie koloru, muzyki, gier i zabaw, zastosowanie różnych technik pracy podnoszą efektywność nauczania, motywują uczniów do stawania się twórcami, a nie odtwórcami. Zastosowane materiały autentyczne zawierają interesujące treści, są różnorodne, wywołują emocje, rzeczywiście dotyczą krajów, o których jest mowa na lekcjach. Materiały te doskonale przygotowują uczniów do sprostania wyzwaniom, jakie wiążą się z wizytą w obcym kraju, dlatego warto uczyć realioznawstwa na lekcjach języka niemieckiego.

Bibliografia

  • Boekaerts M. (2009) Motywacja w nauce. W: A. Janowski Nauczanie w praktyce, t. 1. Warszawa: CODN.
  • Bundespressedienst (1994) Österreich. Land der Musik. Wien.
  • Butzkamm, W. (2004) Lust zum Lehren, Lust zum Lernen. Tübingen.
  • Dryjska, M. (2009) Jak się mówi w Austrii? Język niemiecki jako język pluricentryczny – przykłady i ćwiczenia na zajęciach języka niemieckiego. W: „Języki Obce w Szkole”, nr 5, 149-152.
  • Gilly, D., Habelt, N., Schweiger, H. (2006) Das Spiel zum neuen Österreich Quiz. Wien.
  • Hintereder, P. (2013-2014) Deutschland. Zeitschrift für Politik, Kultur und Wirtschaft. Frankfurt/M.
  • Kilimann, A., Plisch, S. (2005) 30 Stunden Deutschland. Stuttgart.
  • Ortner, B. (red.) (2012-2014) Österreich Spiegel. Die Zeitung für den Deutschunterricht. Wien.
  • Padros, A., Biechele, M. (2003) Didaktik der Landeskunde. München.
  • Posch, Erich M., (2008) Alles, was Sie über Österreich wissen müssen. Wien.
  • Small G., Vorgan G. (2009) iBrain. Wie die neue Medienwelt das Gehirn und die Seele unserer Kinder verändert. Stuttgart Kreuz Verlag.
  • Thalhammer W. (2006) Österreich im Bild. Wien.
  • Wohnout H. (red.) (2005) Österreich konkret. Zahlen & Fakten. Wien.
  • Żylińska M. (2007) Postkomunikatywna dydaktyka języków obcych w dobie technologii informacyjnych. Warszawa: Fraszka Edukacyjna.

Netografia