KONKURS: Mały uczeń jest zdolny językowo! Wspieram, rozwijam i kształtuję jego zdolności

Numer JOwS: 
str. 139

W 2011 r. Ośrodek Rozwoju Edukacji, wydawca czasopisma „Języki Obce w Szkole” w latach 2000-2011, przeprowadził po raz 44. konkurs na najlepszy artykuł dotyczący kształcenia językowego.

Autorzy mieli do wyboru dwa tematy: edukację językową małych dzieci lub ocenę wpływu Europejskiego Sytemu Opisu Kształcenia Językowego na nauczanie języka obcego w szkole. Jury konkursowe nagrodziło trzy teksty dotyczące pierwszego z zaproponowanych tematów. Nowa redakcja prezentuje nagrodzone artykuły oraz sylwetki laureatów.

Zastosowanie innowacyjnych narzędzi i rozwiązań

Zajęcia w ramach semestralnego kursu prowadzone są w sposób ciekawy, niestandardowy i wychodzący naprzeciw oczekiwaniom dzieci i rodziców. Chciałbym zaakcentować zwłaszcza cztery innowacyjne rozwiązania zastosowane w opracowanej metodzie. Kurs Gotowanie po angielsku różni się od standardowych zajęć realizowanych z podręcznikiem w klasie. Ma to znaczenie w przypadku pracy z dziećmi, które charakteryzuje myślenie konkretne, potrzeba ruchu oraz pojmowanie świata wszystkimi zmysłami. Podczas zajęć możliwe jest zobaczenie, dotknięcie, powąchanie produktów, eksperymentowanie oraz nabywanie nowych sprawności. Kolejną innowacją jest zaangażowanie rodziców w nauczanie dzieci poprzez wykorzystanie programu deDomo. Jest to „pierwsza tak gruntownie przemyślana publikacja dla osób, które chcą na poważnie zająć się edukacją językową swoich dzieci i szukają sposobu na efektywne i pożyteczne wykorzystywanie wspólnego czasu” (Szpotowicz 2010:123). British Council jako jeden ze swoich priorytetów na najbliższe lata uznał wspieranie rodziców i dzieci w nauce języka angielskiego w domu, a Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło rok 2011 rokiem szkoły z pasją, tzn. takiej, która angażuje w edukację i rozwój dzieci nauczycieli, a także rodziców i środowiska lokalne. Nowatorskie działania w ramach projektu obejmują także wykorzystanie Europejskiego Portfolio Językowego (CODN 2007). Jest to doskonały materiał, który umożliwia motywowanie dziecka i podnoszenie jego samooceny przez cały cykl edukacji. Podczas kursu zapoznaliśmy dzieci i rodziców z całym zbiorem „Moje pierwsze Europejskie Portfolio Językowe dla dzieci od 3-6 lat”, wykorzystując Gąsienicę Mrówkę, Dziennik – Jak staję się poliglotą, Dossier – pudełko w celu gromadzenia swoich pierwszych prac. Kolejną innowacją była wykorzystana przez nas, a jednocześnie stworzona z myślą o dzieciach, platforma e-learningowa www.cleverkid.pl, która umożliwiła dzieciom powtarzanie i naukę nowo poznanego na zajęciach słownictwa za pomocą interaktywnych gier. Mając na uwadze fakt, że zajęcia odbywały się raz w tygodniu, platforma www.cleverkid.pl pozwalała na utrwalanie słownictwa w domu.

Osiągnięte rezultaty

Ogólnym celem długoterminowym każdego nauczyciela pracującego z małym uczniem jest wspieranie, kształtowanie i rozwijanie jego zdolności. Aby utrzymać motywację zarówno nauczyciela, jak i uczniów, musimy zakładać i realizować cele związane z kursem rocznym, semestralnym, a także z każdą lekcją. Tabela ilustrująca przebieg zajęć przedstawia cele poszczególnych lekcji, które wydają się najważniejsze z punktu widzenia mierzalnych aspektów języka. W kategorii „Język” umieściłem słownictwo i struktury gramatyczno-leksykalne, które najczęściej pojawiały się na zajęciach. Przyjąłem założenie, że będziemy mierzyć rozwój języka, który w tabeli oznaczyliśmy jako aktywny. Naszym nadrzędnym celem było rozwijanie bazy słownictwa naszych małych kursantów. Podzieliliśmy znajomość leksyki na dwie kategorie: rozumie (np. po komendzie nauczyciela: „Przynieś mi, pokaż mi…”) i/lub jest w stanie je samodzielnie wyprodukować (np. po pytaniu nauczyciela „What’s this?”). W ten sposób nauczyciele podczas całego kursu obserwowali uczniów i wypełniali tabelę umiejętności, którą zamieszczam poniżej (Tabela ewaluacyjna nr 1). Po zakończonym kursie wszystkie dzieci doskonale rozumiały słownictwo aktywne, znakomita większość rozumiała również struktury językowe i słownictwo pasywne, a większość potrafiła wyprodukować słownictwo aktywne.

Oprócz badania słownictwa przygotowaliśmy również Tabelę ewaluacyjną nr 2, w której zaznaczaliśmy postępy związane ze znajomością piosenek i odgrywaniem ról teatralnych.

W opinii rodziców, nauka słownictwa przez Internet sprawiała dzieciom wiele przyjemności i z pewnością przyczyniła się do jego utrwalenia.

Europejskie Portfolio Językowe sprawdziło się doskonale w pracy z dziećmi. Zdecydowaliśmy się zamieszczać zdjęcia dzieci z przygotowanymi przez nie potrawami. Na kolejnych zajęciach, na podstawie fotografii przypominaliśmy słownictwo, a dzieci decydowały, czy chcą włożyć zdjęcia do swojego dossier czy nie. Jeśli chodzi o EPJ, naszym celem było oczywiście rozpocząć z nim pracę, konsekwentnie je uzupełniać, ale także sprawić, by dzieci były przygotowane do jego używania w kolejnych latach swojej nauki.

Przedstawienie teatralne będzie z pewnością na długo zapamiętane przez dzieci i ich rodziców. Uczniowie poradzili sobie doskonale, a publiczność w liczbie ponad dwustu osób nagrodziła występ owacjami. Relację z wydarzenia można obejrzeć na stronie projektu www.e-4u.pl w zakładce video.

Metoda deDomo zachwyciła rodziców i dała im wiarę we własne możliwości. Co ciekawe, ci z nich, którzy nie znali języka nawet w zakresie podstawowym wyszli z inicjatywą zorganizowania specjalnego kursu, którego celem było opanowanie struktur leksykalno-gramatycznych na poziomie podstawowym, tak aby móc rozpocząć komunikację z dziećmi w domu. Oczywiście kurs taki został zorganizowany.

Podsumowując, projekt Gotowanie po angielsku przyniósł wiele korzyści zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Postępy dzieci były satysfakcjonujące, a ich wysoka motywacja do nauki języka, już nie tak obcego, napawała optymizmem. Co najważniejsze, kurs gotowania był wykonalny, gdyż jego realizacja nie wymagała żadnego „ciężkiego wyposażenia” kuchennego. Wykorzystując szeroki zakres źródeł pomocniczych takich jak przedmioty (realia), a także piosenki, filmy, historyjki renomowanych wydawnictw, zaprezentowaliśmy również eklektyzm w doborze materiałów. Wyniki pokazały, że mały uczeń jest bardzo zdolny językowo, a nam udało się go zmotywować, pokazać, że nauka to czysta przyjemność i wyposażyć w narzędzia, których będzie mógł używać w kolejnych latach swojej przygody z językiem.

204

Pełna bibliografia artykułu w pliku PDF