KONKURS: Mały uczeń jest zdolny językowo! Wspieram, rozwijam i kształtuję jego zdolności

Numer JOwS: 
str. 129

W 2011 r. Ośrodek Rozwoju Edukacji, wydawca czasopisma „Języki Obce w Szkole” w latach 2000-2011, przeprowadził po raz 44. konkurs na najlepszy artykuł dotyczący kształcenia językowego.

Autorzy mieli do wyboru dwa tematy: edukację językową małych dzieci lub ocenę wpływu Europejskiego Sytemu Opisu Kształcenia Językowego na nauczanie języka obcego w szkole. Jury konkursowe nagrodziło trzy teksty dotyczące pierwszego z zaproponowanych tematów. Nowa redakcja prezentuje nagrodzone artykuły oraz sylwetki laureatów.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Wczesne nauczanie języków obcych ciągle jeszcze jest terenem nieodkrytym i pozostawia nam, nauczycielom duże pole do działania. Współczesne przedszkola mają w swojej ofercie naukę języka angielskiego, a tylko niektóre proponują dodatkowo zajęcia z języka niemieckiego, włoskiego czy francuskiego.

Czy i dlaczego warto inwestować we wczesną naukę języka, a może języków obcych? Odpowiedź na to pytanie nie budzi już dzisiaj żadnych wątpliwości. Mali uczniowie posiadają nadzwyczajny potencjał językowy, który należy rozwijać od najmłodszych lat. Mimo że dziecko ma naturalne predyspozycje do nauki języka obcego, aby właściwie wspierać, rozwijać i kształtować jego zdolności językowe, trzeba odnaleźć treści, metody i techniki wychodzące naprzeciw jego zainteresowaniom i potrzebom.

W życiu każdego dziecka zabawa ma szczególne znaczenie i stanowi podstawową formę jego aktywności. Dlatego też elementy ludyczne odgrywają istotną rolę w procesie uczenia się małych dzieci. To właśnie podczas zabawy, w przyjaznej atmosferze dzieci błyskawicznie opanowują słownictwo, struktury gramatyczne języka obcego oraz właściwą danemu językowi intonację. Bawiąc się, powtarzając słowa wyliczanek, fragmenty piosenek, dziecko nabywa umiejętność komunikowania się w sytuacjach codziennych. Naturalne zainteresowanie dziecka rymowanką, piosenką, tańcem i zabawą sprzyja nie tylko powtarzaniu słownictwa, ale też prowadzi do prawdziwej wymiany informacji w języku obcym. W przedszkolu, w którym pracuję wszystkie dzieci w wieku od 3 do 6 lat uczestniczą w prowadzonych przeze mnie zabawach w języku francuskim.

W codziennej pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym, wykorzystuję trzy rodzaje zabaw:

  • zabawę dydaktyczno-językową;
  • zabawę muzyczną;
  • dramę.

Zabawy dydaktyczno-językowe mają na celu wzbogacanie słownictwa, utrwalanie konstrukcji gramatycznych, posługiwanie się całymi zdaniami, utrwalanie właściwej wymowy i intonacji.

Oto kilka przykładów takich właśnie zabaw:

Passe-moi le sac

Mali uczniowie siedzą w kręgu i przekazują sobie torbę wypełnioną przedmiotami. Za każdym razem gdy muzyka przestaje grać, dziecko, które trzyma w rękach torbę, wyciąga z niej jeden przedmiot i nazywa go.

Devine ce que je fais

Dzielimy grupę na dwa zespoły. Dzieci z jednego zespołu kolejno naśladują różne czynności, drugi zespół podaje czasownik opisujący obserwowany ruch. Za prawidłową odpowiedź ekipa otrzymuje jeden punkt.

Devine le dessin

Zadanie polega na odgadnięciu nazwy rysowanej rzeczy. Rolę nauczyciela w tej zabawie stopniowo przejmują chętne dzieci. Utrwalamy tutaj stawianie pytań: „Qui est-ce?”, „Qu'est-ce que c'est?”.

J'ai gagné

Każde dziecko otrzymuje planszę z obrazkami i tyle małych karteczek, ile jest obrazków na planszy. Nauczyciel wymienia w ustalonej przez siebie kolejności nazwy obrazków (może również wymieniać nazwy przedmiotów, których nie ma na planszach dzieci). Dzieci nakrywają karteczkami te obrazki, których nazwy usłyszały. Wygrywa dziecko, które jako pierwsze nakryje wszystkie obrazki na swojej planszy i krzyknie: „J'ai gagné”.

Les cartes identiques

Nauczyciel przygotowuje podwójne karty z obrazkami do utrwalenia i odwraca je tak, by obrazek był niewidoczny dla dziecka. Zadaniem dzieci jest odnalezienie dwóch jednakowych kart i nazwanie ich. Jeśli odkryte karty nie są takie same bądź dziecko nie potrafi ich nazwać, karty wracają na swoje miejsce. Gra trwa do momentu aż zostaną odnalezione wszystkie podwójne karty.

On joue au morpion

Nauczyciel umieszcza na tablicy obrazki dziewięciu przedmiotów, kolorów czy cyfr. Dwa zespoły odgadują ich nazwy, tak aby ustawić w jednym rzędzie trzy swoje symbole (kółka lub krzyżyki).

Où est le chat?

Dzieci siedzą w kole i podają sobie zabawkę, podczas gdy nauczyciel zamyka oczy. Na umówiony sygnał dzieci chowają zabawkę i ręce za plecami, a nauczyciel próbuje ją odnaleźć, zadając pytanie wybranym dzieciom: „Tu as un chat?”. Dziecko odpowiada: „Oui, j'ai un chat” lub „Non, je n'ai pas de chat”.

Zabawy muzyczne, tak lubiane przez dzieci w wieku przedszkolnym, są jednocześnie doskonałym ćwiczeniem językowym. Wyliczanki, piosenki dla dzieci, a także fragmenty piosenek dla dorosłych stwarzają okazję do pracy nad doskonaleniem wymowy, rytmem i intonacją zdania, ale też służą wzbogacaniu słownictwa, utrwalaniu konstrukcji gramatycznych i leksykalnych.

Do szczególnie lubianych przez najmłodsze dzieci należą: