Kursy, szkolenia, polityka językowa. W jaki sposób Goethe-Institut przybliża język niemiecki

Numer JOwS: 
str. 40

Goethe-Institut chce otworzyć przed wszystkimi zainteresowanymi nowe możliwości kontaktu z językiem niemieckim, z niemiecką kulturą i społeczeństwem, wspierając jednocześnie międzynarodową współpracę kulturalną.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Jako instytut kultury Republiki Federalnej Niemiec Goethe-Institut prezentuje na całym świecie wielostronny wizerunek Niemiec oraz realizuje powierzone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych zadania z zakresu zagranicznej polityki kulturalnej. Do zadań tych zalicza się także promowanie i nauczanie języka niemieckiego. Instytut dąży do wzmocnienia pozycji języka niemieckiego wśród innych języków obcych, a także wyznacza standardy jakości w zakresie nauczania języka niemieckiego na całym świecie. Umożliwia również dostęp do informacji i wiedzy o Niemczech oraz upowszechnia na arenie międzynarodowej niemiecką kulturę oraz stanowisko Niemiec w różnych kwestiach. Ponadto Goethe-Institut wspiera międzynarodową wymianę kulturalną i stara się rozwijać współpracę w zakresie edukacji. Korzystając z szans, jakie daje dialog międzykulturowy, Goethe-Institut promuje na całym świecie ideę integracji europejskiej.

Język niemiecki to pierwszy język 100 mln ludzi, co oznacza, że jest najczęściej używanym językiem ojczystym w Europie. Na wszystkich kontynentach języka niemieckiego jako obcego uczy się ok. 14 mln osób. Na kursy językowe oferowane przez Goethe-Institut uczęszcza corocznie na całym świecie ok. 247,8 tys. osób, a 201 tys. bierze udział w egzaminach. Większość z nich przygotowuje się w ten sposób do zamieszkania w Niemczech lub też podnosi swoje kwalifikacje, tak ważne dzisiaj na międzynarodowym rynku pracy. W Polsce niemieckiego jako języka obcego uczy się ok. 2 mln osób, więcej niż w którymkolwiek innym kraju świata. Placówki Goethe-Institut w Warszawie i Krakowie mają pod swoją opieką prawie 20 tys. uczących się. Na kursy w Warszawie rokrocznie uczęszcza ok. 2 tys. dzieci, uczniów, studentów i dorosłych. W Krakowie w zajęciach Goethe-Institut z języka niemieckiego bierze udział ok. 1 tys. osób. Co roku w Polsce do egzaminów z języka niemieckiego przystępuje 3 tys. kandydatów, z czego w samej Warszawie 350 osób na wszystkich poziomach.

Kursy

Goethe-Institut oferuje w 136 miastach w 92 krajach kursy języka niemieckiego dla wszystkich grup wiekowych, na wszystkich poziomach i dla różnych grup docelowych. Oprócz zajęć w grupach, kursów indywidualnych i na odległość, a także kursów intensywnych i dla firm, w ofercie Goethe-Institut znajduje się cały szereg kursów do nauki samodzielnej z wykorzystaniem Internetu oraz kursów dla różnych grup zawodowych, np. dla lekarzy, inżynierów czy pielęgniarek. Ponadto placówki Goethe-Institut współpracują z ok. 350 licencjonowanymi centrami egzaminacyjnymi na całym świecie, takimi jak uniwersytety, uniwersytety ludowe (Volkshochschulen) i niemiecko-zagraniczne stowarzyszenia kulturalne.

Na terenie Polski znajduje się 14 licencjonowanych centrów egzaminacyjnych Goethe-Institut, które oferują kursy oraz egzaminy z języka niemieckiego. Ponadto działa tu 15 mediatek, 12 mniejszych bibliotek i 5 stowarzyszeń kulturalnych.

Tworzenie i przeprowadzanie egzaminów

Egzaminy Goethe-Institut z języka niemieckiego są uznawane na świecie i obejmują wszystkie poziomy Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego: od A1 dla początkujących po C2 dla najwyższego stopnia zaawansowania. Do najważniejszych egzaminów i materiałów stworzonych przez Goethe-Institut należą Goethe-Zertifikat C2 oraz zestaw materiałów przygotowujących do egzaminu dla osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, jak niesłyszący i niewidzący.

Lektorzy i środki dydaktyczne

We wszystkich placówkach Goethe-Institut zajęcia prowadzą wykwalifikowani lektorzy przy zastosowaniu nowych mediów. W Warszawie – oprócz dziennika elektronicznego – podczas zajęć z języka niemieckiego używane są tablety. Aby wzmocnić motywację uczniów do nauki, co roku w Warszawie i Krakowie uczestnikom kursów przyznawane są stypendia na kursy językowe w placówkach Goethe-Institut w Niemczech.

Poszerzanie oferty cyfrowej

Goethe-Institut rozwija swoją ofertę cyfrową do wykorzystania na kursach przeprowadzanych na całym świecie. W skład tej oferty wchodzą na przykład aplikacje na urządzenia przenośne, gry, aplikacje dla mediów społecznościowych oraz elementy kursów przeprowadzane na platformach internetowych. Obecnie z interaktywnej platformy Goethe-Institut korzysta 100 tys. uczniów. Na stronie internetowej tworzona jest specjalna przestrzeń dla uczących się niemieckiego na całym świecie.

Uczestnicy kursów w Goethe-Institut w Warszawie i Krakowie mogą korzystać także z gier online. Wiele tych gier opublikowanych zostało na polskim portalu Goethe-Institut w ramach projektów edukacyjnych, takich jak Deutsch-Wagen-Tour, Mistrzowie Dryblingu i Morze Bałtyckie: wspólny obszar – wspólna idea. Mogą z nich korzystać wszyscy zainteresowani uczniowie i nauczyciele.

Doskonalenie zawodowe

Goethe-Institut oferuje obszerny program kursów doskonalących dla nauczycieli języka niemieckiego jako obcego: w poszczególnych krajach, w Niemczech oraz w formie kształcenia na odległość. Co roku przyznaje się ok. 1,7 tys. stypendiów na kursy językowe, seminaria krajoznawcze oraz metodyczno-dydaktyczne w Niemczech.

Oprócz bogatej oferty edukacyjnej skierowanej do nauczycieli szkolnictwa ponadpodstawowego Goethe-Institut prowadzi szereg działań wspierających szczególnie nauczycieli ze szkół podstawowych, którzy mogą korzystać zarówno z licznych kursów doskonalących, jak i z projektów, np. Uczenie się poprzez nauczanie, lub nowych materiałów (Hans Hase).

Wspieranie wielojęzyczności

Wielojęzyczność, różnorodność kulturowa i europejska świadomość obywatelska są dla Goethe-Institut czynnikami decydującymi o pogłębianiu integracji w Europie.

Goethe-Institut angażuje się na rzecz Europy wielojęzycznej i popiera naukę przynajmniej dwóch języków obcych w ramach zajęć szkolnych we wszystkich krajach europejskich. Jest inicjatorem kongresów na ten temat, uczestniczy w pracach międzynarodowych gremiów (np. SurveyLang) i prowadzi kampanie i konkursy propagujące ideę wielojęzyczności.

Od ośmiu lat pod auspicjami EUNIC (Europejskiego Stowarzyszenia Narodowych Instytutów Kultury), wraz z 35 instytucjami partnerskimi, w wielu miastach w Polsce organizowany jest Europejski Dzień Języków. W trakcie takiego europejskiego tygodnia uczniowie mogą wziąć udział w pokazowych lekcjach 25 języków europejskich i pozaeuropejskich, warsztatach teatralnych, animacjach językowych, grach miejskich i debatach w kilku językach. Nauczyciele, eksperci w dziedzinie nauczania języków obcych oraz decydenci z sektora edukacji zapraszani są do udziału w międzynarodowych konferencjach na aktualne tematy z zakresu edukacji.

Inicjatywy na rzecz języka niemieckiego

Goethe-Institut prezentuje aktualny wizerunek Niemiec i język niemiecki na forum publicznym w formie wystaw, przeglądów filmów, wieczorów autorskich, koncertów i konkursów. W krajach, w których liczba osób uczących się języka niemieckiego jest szczególnie duża, jak Polska, Rosja czy Francja, Goethe-Institut organizuje szeroko zakrojone, często kilkuletnie kampanie na rzecz promocji języka oraz programy wspierające jego naukę. Jednym z najnowszych programów jest Deutsch-Wagen-Tour we Włoszech i w Polsce oraz inicjatywa Ucz się niemieckiego! w Rosji.

W ramach projektu Deutsch-Wagen-Tour Goethe-Institut dotarł dotychczas do ok. 200 tys. uczniów w całej Polsce. Pięć samochodów opatrzonych logo projektu odwiedza szkoły, przedszkola, szkoły wyższe i instytucje edukacyjne w odległych miejscowościach, aby zaprezentować innowacyjne metody nauczania języków obcych. Głównym zadaniem animatorek Deutsch-Wagen-Tour jest zmotywowanie uczniów do nauki niemieckiego.