Leuk-le-lièvre czyli tradycja francuskojęzyczna w Senegalu

Numer JOwS: 
str. 120

Język francuski to nie tylko Francja. To ogromna, barwna mozaika złożona z wielu kultur i tradycji. W jej skład wchodzi też kultura Senegalu, którą mogliśmy poznać dzięki francuskojęzycznej twórczości Léopolda Senghora. Jest on między innymi autorem opowiadań inspirowanych baśniami i legendami popularnymi wśród dzieci afrykańskich. Jedno z tych opowiadań zostało użyte w prezentowanym scenariuszu lekcji, którego celem było wykorzystanie języka francuskiego do  przybliżenia dzieciom polskim kultury afrykańskiej.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Czas trwania: 90 min

Poziom: A1-A2, 11-13 lat

Cele:

interkulturowe:

  • uwrażliwienie w zakresie problematyki różnorodności kulturowej;
  • zapoznanie się z tematyką tradycji francuskojęzycznej w Afryce przez pryzmat Senegalu;
  • zapoznanie się z postacią L. Senghora i jego krajem (sytuacja językowa, położenie, stolica);
  • poznanie specyfiki opowiadań afrykańskich i porównanie ich z baśniami i opowiadaniami popularnymi w Polsce.

leksykalno-gramatyczne:

  • wzbogacenia słownictwa dotyczącego zwierząt;
  • wprowadzenie przymiotników opisujących cechy osób i zwierząt;
  • wprowadzenie stopnia najwyższego przymiotników.

Wprowadzenie:

Punktem wyjścia do rozważań o specyfice tradycji francuskojęzycznych w krajach afrykańskich przez pryzmat sytuacji w Senegalu będzie krótka rozmowa na temat tego, jakie zwierzęta najczęściej występują w bajkach znanych polskim dzieciom. Ten fragment może odbyć się po polsku, ale nauczyciel podaje francuskie odpowiedniki nazw zwierząt wymienianych przez dzieci (wilk, koza, kurczątka, kaczątko, miś…). Można też podać francuskie odpowiedniki cytowanych przez dzieci baśni, w których występują wymienione zwierzęta.

Następnie nauczyciel pokazuje obrazek (obrazek 1.) i informuje, że jest on ilustracją do pewnego opowiadania dla dzieci.

Nauczyciel pyta, jakie zwierzęta są widoczne na obrazku i zapisuje na tablicy ich nazwy.

Następnie uczniowie wraz z nauczycielem zastanawiają się, jakie zwierzę może być bohaterem tego opowiadania i dlaczego. Dzieci mogą podawać różne odpowiedzi. Prawdopodobnie padnie odpowiedź, że zwierzę w środku – zając jest bohaterem. Jeśli tak się nie stanie, nauczyciel pomaga uczniom dojść do tej odpowiedzi.

Dlaczego zając może być bohaterem i czy ma on jakieś szczególne cechy?

Nauczyciel prosi, by dzieci podawały cechy zająca po francusku (mały, szybki, miły, sprytny itp.).

Gdzie może rozgrywać się historia i dlaczego?

Nauczyciel zwraca uwagę na to, jakie zwierzęta są przedstawione na obrazku i na widoczny krajobraz, szczególnie drzewa. Następnie zwraca uwagę na kolorystykę ilustracji: bardzo żywe kolory i rodzaj oraz kolorystykę ubrań. Wszystkie te elementy kojarzą się z Afryką, gdzie rozgrywa się historia.

Nauczyciel informuje uczniów, że zając jest popularnym bohaterem opowiadań w różnych tradycjach francuskojęzycznych (Haiti, Luizjana czy opowiadania kreolskie).

Prezentacja historii

Nauczyciel przedstawia historię: podaje autora – L. Senghora i tytuł: La belle histoire de Leuk-le-lièvre.

Zapoznanie się z życiem autora

Léopold Sédar Senghor est né en 1906 au Sénégal (Afrique de l’Ouest), quand ce pays est encore une colonie française. Il passe son enfance dans un village de brousse. Ensuite, il est envoyé à «l’école des Blancs» où il est un excellent élève. Puis, il arrive à Paris pour faire ses études supérieures. Pendant ses études, il parle beaucoup de l’originalité et de la richesse des cultures noires : les arts et la façon de vivre des Négro-Africains. Selon lui, c’est en respectant la diversité de toutes les cultures qu’un monde de paix verra le jour.

Après ses études il est nommé professeur en France. Il est aussi poète et écrivain. Il écrit La belle histoire de Leuk-le-lièvre pour les enfants sénégalais. C’est une histoire qui présente la tradition sénégalaise mais elle est écrite en français (et pas en wolof qui est une langue traditionnelle des habitants du Sénégal). Le héros de l’histoire est un lièvre qui s’appelle Leuk, ce qui signifie en wolof lièvre. Les illustrations pour ce livre sont peintes avec la technique «sous verre», très populaire au Sénégal.

En 1960, L.Senghor devient le premier président du Sénégal libre et il habite à Dakar, capitale du Sénégal. Il est mort en 2001 en France.

(Źródło: Tekst opracowany na podstawie Cartes à parler M. Boiron, J.-R. Bourrel)