Matura tuż-tuż… Na co zwrócić uwagę, przygotowując uczniów do pisemnego egzaminu maturalnego z języka obcego

Numer JOwS: 
str. 73

W maju 2015 r. maturzyści zmierzą się z nową formułą egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego. Największe zmiany dotyczą kryteriów oceniania wypowiedzi pisemnej, dlatego warto wskazać uczniom, na co powinni zwrócić uwagę, przygotowując się do tej części egzaminu.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Wypowiedź pisemna – poziom podstawowy [1]

Na poziomie podstawowym zadanie dotyczące wypowiedzi pisemnej będzie polegało na zredagowaniu jednego tekstu użytkowego, zgodnie ze wskazówkami zawartymi w poleceniu. Objętość tekstu musi mieścić się między 80 a 130 słowami. Może to być np. list tradycyjny lub e-mail, wiadomość umieszczona na blogu lub wpis na forum internetowym. Należy pamiętać, że egzamin na poziomie podstawowym oscyluje wokół poziomu B1, a więc uczniowie powinni umieć opisywać i relacjonować wydarzenia, jak również uzasadniać swoją opinię, przedstawiając np. zalety i wady różnych rozwiązań czy poglądów. Polecenie do zadania sformułowane jest w języku polskim. Zawiera ono cztery elementy, do których zdający powinien się odnieść i które powinien rozwinąć. Co więcej, na arkuszu maturalnym będzie podany początek i koniec wypowiedzi pisemnej.

Przykład:

Po raz pierwszy podjąłeś/podjęłaś pracę wakacyjną. Podziel się swoimi wrażeniami na blogu.

  • Poinformuj, jaką pracę wykonujesz i przedstaw swoje obowiązki.
  • Wyraź opinię na temat swojego szefa i uzasadnij ją.
  • Opisz, jak poradziłeś(-aś) sobie z problemem, który pojawił się dzisiaj w pracy.
  • Napisz, w jaki sposób wykorzystasz zarobione pieniądze.

Praca będzie oceniana w następujących kategoriach: treść (4 punkty)[2], spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych (2 punkty), poprawność środków językowych (2 punkty). Warto pokazać uczniom listę kontrolną, z którą będą pracowali, przygotowując się do egzaminu na poziomie podstawowym. Karta ta może wyglądać jak w załączniku 1.

Załącznik 1

Wypowiedź pisemna – poziom rozszerzony

Na poziomie rozszerzonym zdający egzamin maturalny będzie musiał napisać tekst argumentacyjny o objętości od 200 do 250 słów. Należy pamiętać, że egzamin na poziomie rozszerzonym odpowiada poziomowi B2, od zdających wymaga się więc umiejętności argumentowania oraz stosowania właściwych konektorów logicznych. Do wyboru uczniowie będą mieli dwa tematy. Wypracowanie może przybrać formę rozprawki, listu formalnego lub artykułu publicystycznego. Zdający będzie oceniany w następujących kategoriach: zgodność z poleceniem, czyli treść i forma (5 punktów), spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych (3 punkty), poprawność środków językowych (3 punkty).

Warto zwrócić uczniom uwagę na fakt, że każdy z tematów będzie zawierać dwa elementy, który zdający musi rozwinąć.

Przykład A: rozprawka

Coraz więcej młodych osób, wybierając kierunek studiów, nie kieruje się własnymi zainteresowaniami, ale wymaganiami rynku pracy. Napisz rozprawkę na ten temat, przedstawiając wady i zalety takiej decyzji.

Element 1: argumenty za tym, że młodzież słusznie postępuje, kierując się wymaganiami rynku pracy przy wyborze studiów.

Element 2: argumenty przeciwko kierowaniu się wymaganiami rynku pracy przy wyborze kierunku studiów.

Cechy charakterystyczne rozprawki:

  • argumentacja zagadnienia podanego w poleceniu: argumenty powinny być zilustrowane przykładami lub/i dodatkowymi informacjami;
  • zagadnienie powinno być omówione w sposób logiczny i przejrzysty: wstęp, rozwinięcie i zakończenie podporządkowane są jednej myśli głównej;
  • stosowany jest styl formalny.

Załącznik 2

Wypowiedź pisemna – poziom rozszerzony

Przykład B: list formalny

Wróciłeś(-aś) niezadowolony(a) z obozu młodzieżowego zorganizowanego przez szkołę. Napisz list do gazetki szkolnej, w którym uzasadnisz, dlaczego uważasz obóz za nieudany i zaproponujesz rozwiązania, które poprawią jakość tego typu wyjazdów w przyszłości.

Element 1: uzasadnienie, dlaczego obóz był nieudany.

Element 2: propozycje rozwiązań, poprawiających jakość obozów organizowanych w przyszłości.

Cechy charakterystyczne listu formalnego:

  • jest odpowiedzią na sytuację określoną w poleceniu;
  • może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji;
  • zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący;
  • jest podzielony na akapity;
  • na wstępie jest określony cel, w którym list został napisany.

Załącznik 3

Wypowiedź pisemna – poziom rozszerzony

Przykład C: artykuł publicystyczny

W Twojej szkole wprowadzono zakaz używania telefonów komórkowych. Młodzież zorganizowała akcję protestacyjną. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły, w którym zrelacjonujesz przebieg akcji oraz przedstawisz swoje stanowisko.

Element 1: opis przebiegu akcji.

Element 2: przedstawienie swojego stanowiska dotyczącego akcji.

Przygotowując uczniów do egzaminu z języka obcego nowożytnego na poziomie rozszerzonym, należy zwrócić ich uwagę na cechy charakterystyczne każdej z form wypowiedzi wymaganych na egzaminie. Można również zaproponować uczniom pracę z listą kontrolną, która uwzględnia wszystkie elementy brane pod uwagę przy ocenie wypowiedzi pisemnej.

Cechy charakterystyczne artykułu:

  • wyraża stanowisko osoby piszącej wobec zjawiska społecznego określonego w poleceniu;
  • może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji lub oceny faktów;
  • powinien zawierać atrakcyjny tytuł oraz wstęp;
  • może zawierać pytania, które zachęcą czytelnika do refleksji nad tematem omawianym w artykule.

Załącznik 4

Wypowiedź pisemna – poziom rozszerzony

Przygotowanie uczniów do egzaminu maturalnego nie jest łatwe, zwłaszcza jeśli chodzi o zadania dotyczące wypowiedzi pisemnej. Jednak zwrócenie uczniom uwagi na elementy, które będą oceniane oraz wspólna praca nad tymi zagadnieniami – mogą znacznie poprawić wyniki uzyskiwane na egzaminie.


[1] Podane tu informacje, jak również przykłady zadań, pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka francuskiego od roku szkolnego 2014/2015 dostępnego na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

[2] W kategorii „treść” bierze się pod uwagę, czy zdający odniósł się do każdego z czterech elementów polecenia i rozwinął je.