Metody pracy z dziećmi w przedszkolu

Numer JOwS: 
str. 71

Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym uczą się inaczej niż starsze. Przedszkolaki, zwłaszcza młodsze (3-, 4-latki), mają dużą potrzebę ruchu i ograniczoną koncentrację. Dlatego najlepiej zdobywać ich zainteresowanie czynnościami, które angażują je całościowo: pozwalają się „wyskakać”, wyrazić w tańcu, być w interakcji z rówieśnikami.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Zabawy, gry i projekty dla dzieci przedszkolnych powinny być mocno zróżnicowane. Jeden moduł lekcyjny może być krótki (np. 20 min), po czym – jeśli to możliwe – po innych zajęciach można znów wrócić do nauki języka. Zamiast organizować typowe lekcje angielskiego, można prowadzić po prostu część zajęć w tym języku, jeśli nauczyciel dysponuje odpowiednimi kompetencjami.

Język, w którym nauczyciel komunikuje się z dziećmi, nie powinien być ani za łatwy, ani za trudny. Dzieci nie muszą rozumieć wszystkiego, ale warto zaakcentować kluczowe słowa. Te słowa będą wkrótce przez dzieci używane. Odpowiedni dobór treści i formy gwarantuje, że dzieci będą miały motywację do nauki i odczują ją jako sensowną. Częsta w pracy z dziećmi tematyka, to m.in.:

  • Pozdrowienia i zwyczaje;
  • Części ciała;
  • Świat zwierząt;
  • Kolory i kształty (wielkości);
  • Pojazdy i odgłosy;
  • Ubrania;
  • Dom, rodzina;
  • Życie codzienne;
  • Jedzenie;
  • Pogoda, przyroda.

Piosenki i rymowanki (chants, nursery rhymes) dają możliwość zabawy w grupie i efektywnego uczenia się całych zwrotów poprzez kojarzenie podobnych dźwięków. Dzieci dobrze się bawią, rozwijają wyobraźnię, koordynację ruchową, skojarzenia i umiejętności społeczne. Zmysł muzyczny dzieci warto też wykorzystać w następujący sposób: dzieci uczą się intonacji zdań w piosence poprzez śpiewanie ich, następnie skaczą po „niewidzialnych kamieniach” zgodnie z melodyką zdania: akcentowane wyrazy to duże kamienie, na których można przystanąć, a po tych nieakcentowanych, jak np. the, trzeba się jedynie prześlizgnąć.

Inną ważną metodą pracy z przedszkolakami jest udawanie, czyli symulacje codziennych czynności: w domu, w sklepie, na przyjęciu, na wycieczce, w zoo. Dzieci uwielbiają takie zabawy, gdyż dają im one olbrzymią motywację do poznawania świata, a przy okazji możliwość spontanicznego używania języka obcego.

Rymowanki

Na rynku jest mnóstwo książeczek, pakietów i stron internetowych z zabawami słownymi dla dzieci. Najpopularniejszymi materiałami są plakaty i fiszki (flashcards). Bardzo dobrym sposobem uczenia fragmentów zdań/wyrażeń (chunks) i utrwalania poprawnej wymowy (zwłaszcza samogłosek, które różnią się od polskich), są rymowanki. Warto o nich pamiętać, bo w ten sposób uczymy słów w kontekście, choć ograniczonym.

  • A cat in the hat.
  • A fox in the box.
  • A cook with a book.
  • A boy with a toy.
  • A star on a car.
  • A key in the tea.
  • A coat on the boat.

Nauczyciel może sam wymyślać tego typu rymowanki. Należy ilustrować je obrazkami, najlepiej dającymi się montować i demontować. Dzieci operują obrazkami, pokazując, czy rozumieją, co mówi nauczyciel, czyli gdy usłyszą a star on a car, umieszczają obrazek gwiazdy na samochodzie. A gdy usłyszą a fox in the box, będą miały za zadanie otworzyć w jakiś sposób pudełko, aby umieścić w nim lisa. Następnie powtarzają te rymowanki i uczą się ich na pamięć. Na kolejnej lekcji nauczyciel może sprawdzać zrozumienie rymowanek, wskazując na chłopca z zabawką: A cook with a book? – NO. – A boy with a toy? – YES. Dzieci mogą też między sobą sprawdzać zgodność wyrażeń z ilustracjami. W dalszej kolejności dzieci mogą same rysować, kolorować i wycinać te przedmioty, bawiąc się nimi i układając je w różnych konfiguracjach. Ciekawą odmianą tego ćwiczenia jest też polecenie rysowania jednej tylko rzeczy, a potem szukanie rymującej się pary do wybranego słowa.

Piosenki dla najmłodszych

Śpiewane rymowanki należą do wieloletniej tradycji w kulturze anglosaskiej. Nie bez powodu są one wciąż popularne – mają niezwykły urok i często niebanalną melodię. Pozwalają ćwiczyć aparat mowy, a co za tym idzie – uczą poprawnej wymowy słów i łączenia ich, a także intonacji. Przykładem mogą być Hot cross buns czy Baa baa black sheep.

Ogromny zbiór takich śpiewanych wierszyków można znaleźć na stronie: http://www.rhymes.org.uk/. Niektóre z nich nie znajdą praktycznego zastosowania na lekcji, gdyż zawierają archaiczne słownictwo. Warto odnaleźć w Internecie wersje muzyczne tych wierszyków, zaśpiewane wyraźnie i z dobrym akcentem.

Znane też są piosenki dla nieco starszych dzieci, jak: Old MacDonald Had a Farm, The Wheels on The Bus Go Round lub Ten Green Bottles, które można znaleźć w animowanych wersjach (różnej jakości) na YouTube.

W tej „kopalni filmów” znajdziemy gotowe wersje krótkich bajek dla dzieci, jak: Goldilocks and The 3 Bears, The 3 Little Pigs, czy Little Red Riding Hood. W Internecie jest wiele stron edukacyjnych, na których możemy znaleźć teksty znanych piosenek i ilustracje do nich, często z filmikiem animowanym. Od czasu do czasu można pokazać dzieciom te gotowe materiały, ale warto pamiętać, że uczniowie potrzebują też ruchu, osobistego zaangażowania i rozmaitej stymulacji, dlatego filmik powinien być raczej punktem wyjścia do innej zabawy.

Jeśli zależy nam na nauczeniu słownictwa dotyczącego zwierząt, owoców, kolorów, części ciała itp. – strona http://www.dreamenglish.com/freechants oferuje duży wybór prostych piosenek. Z tej strony możemy zaczerpnąć gotowe nagrania w plikach MP3, często łącznie z obrazkami do pokazywania. Jest to strona amerykańska i z takim akcentem śpiewa lektor – warto być tego świadomym, bo dzieci są wrażliwe na różnice w wymowie. Pomyślmy też o tym, jak można wpleść imiona dzieci w wersji polsko- lub anglojęzycznej w te rymowanki. Dla przykładu:

  • My name’s John and I’m a frog – jump, jump, jump.
  • My name’s Kate and I’m a cat – miaow, miaow, miaow.
  • My name’s Maggie and I’m a fish – splash, splash, splash.
  • My name’s Robbie and I’m a mouse – squeak, squeak, squeak.
  • My name’s Ania and I’m a bird – flap, flap, flap.

Inne możliwości twórczej zabawy z językiem, doceniane przez starsze i bardziej zaawansowane językowo dzieci wymieniam niżej.

Tzw. łamańce językowe (tongue twisters):

  • She sells seashells on the seashore.
  • Mix a box of mixed biscuits with a boxed biscuit mixer.
  • Toy boat. Toy boat. Toy boat.
  • Six thick thistle sticks. Six thick thistles stick.
  • Good blood, bad blood.
  • Three free trees.

Anegdoty o zwierzętach:

  • Why do birds fly south for the winter? Because it’s too far to walk.
  • What goes up slowly and comes down quickly? An elephant in a lift.
  • What do you give an elephant with big feet? Plenty of room!
  • Why did the chicken cross the road? To get to the other side.
  • Why does everyone love cats? Because they’re purr-fect!
  • Where do cows go with their friends? The moooovies!

Zagadki (riddles):

  • What has a face and two hands but no arms or legs? A clock.
  • What has a neck but no head? A bottle.
  • Which letter of the alphabet has the most water? The C.
  • What has to be broken before you can use it? An egg.
  • What begins with T, ends with T and has T in it? A teapot.
  • Which month has 28 days? All of them of course!