Możliwości doskonalenia zawodowego nauczycieli języka rosyjskiego

Numer JOwS: 
str. 45

Praca każdego nauczyciela to nie tylko zajęcia dydaktyczne, ale również trwały proces doskonalenia zawodowego. W niniejszym artykule przedstawiamy informacje o możliwościach podnoszenia kwalifikacji przez nauczycieli rusycystów.

Stowarzyszenie „Российский дом” dzięki pozyskanym środkom finansowym w ramach projektu Европа говорит по-русски także wyszło z ofertą dla nauczycieli języka rosyjskiego. Organizowany ze środków grantowych klub dyskusyjny w Warszawie cieszy się wielką popularnością. Stowarzyszenie przeprowadziło szereg warsztatów metodycznych z udziałem specjalistów nauczania języka rosyjskiego. Obecnie realizowany jest projekt E-toile – kształcenie mobilne nauczycieli. Uczestniczą w nim takie kraje, jak: Francja, Włochy, Holandia, Hiszpania, Anglia, Cypr, Finlandia, Szwecja, Polska i Węgry.

15 marca 2013 r. na Uniwersytecie Warszawskim odbyła się inauguracja programu, podczas której Magda Tulska-Budziak, wykładowczyni Szkoły Języków Obcych UW, przeprowadziła otwartą lekcję języka rosyjskiego. Dzięki temu programowi w kwietniu 2013 r. dwóch uczniów wyjechało do Holandii na lekcję języka rosyjskiego z udziałem młodych ludzi z Anglii, Francji, Holandii, Polski, Szwecji i Węgier. W październiku 2013 r. odbędzie się druga taka lekcja w Mediolanie.

Lekcje są obserwowane i omawiane przez nauczycieli języka rosyjskiego. Ten program dowodzi, że język rosyjski, który nie jest oficjalnym językiem UE, stwarza możliwości realizowania projektów europejskich np. w ramach programu Grundtvig (projekt E-toile) oraz Comenius. O programie Comenius dla nauczycieli języka rosyjskiego pisała w swoim artykule Podróże kształcą – uczymy się przez całe życie Joanna Gregorczyk (2012; por. M. Szpotowicz, Europejski wymiar edukacji – program Comenius w Polsce).

Należy zaznaczyć, że wiele form doskonalenia zawodowego realizowanych jest wspólnie z nauczycielami innych języków obcych i polonistami. Dzięki temu dochodzi do owocnej wymiany doświadczeń. W poszczególnych regionach Polski można korzystać z oferty szkoleniowej dla nauczycieli języka rosyjskiego. Od dziewięciu lat w Zielonej Górze pod patronatem marszałka województwa oraz lubuskiego kuratora oświaty i pod kierownictwem Lidii Bugiery z Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli organizowana jest konferencja z okazji Europejskiego Dnia Języków. Cieszy się ona dużym zainteresowaniem i popularnością wśród nauczycieli. W ubiegłym roku w konferencji pt. Nauczyciele języków obcych wobec zmian zachodzących w szkole wzięło udział prawie 200 osób.

W Łodzi pod kierownictwem Katarzyny Stępień, doradcy metodycznego języka rosyjskiego przy ŁCDNiKP, organizowane są warsztaty i konsultacje grupowe oraz modelowe zajęcia edukacyjne poruszające tematy takie jak:

  • przygotowanie oraz przeprowadzenie testów kompetencyjnych dla uczniów szkół średnich;
  • egzamin gimnazjalny z języka obcego;
  • edytowanie i obróbka tekstu w celu przygotowania publikacji;
  • rola piosenki na lekcjach języka obcego;
  • wykorzystanie multimediów w nauczaniu języka rosyjskiego;
  • indywidualizacja pracy z uczniem między innymi dyslektycznym;
  • indywidualizacja pracy z uczniem uzdolnionym w kontekście przygotowań do konkursów;
  • opracowanie materiałów autentycznych dla pracy dydaktycznej;
  • wykorzystanie metod aktywizujących na lekcjach języka obcego;
  • dobór materiałów kulturoznawczych do wykorzystania w pracy z uczniem zdolnym oraz w celu wzbogacenia warsztatu nauczyciela języka obcego;
  • nowa podstawa programowa.

Nauczyciele języka rosyjskiego wraz z uczniami, dzięki współpracy z Instytutem Rusycystyki UŁ, co roku mają możliwość wzięcia udziału w zajęciach otwartych w ramach Festiwalu Nauki, Kultury i Sztuki w Łodzi (w tym roku odbyła się już XIII edycja). Przez OKE prowadzone są szkolenia na egzaminatorów egzaminów gimnazjalnych i maturalnych. Prężnie działa również Joanna Gregorczyk, doradca metodyczny w Pułtusku, przy MSCDN w Warszawie/Wydział w Ciechanowie. Oto przykłady form doskonalenia nauczycieli języków obcych z ostatnich dwóch lat wynikające z planu pracy doradcy metodycznego, priorytetów mazowieckiego kuratora oświaty, potrzeb nauczycieli języka rosyjskiego/języków obcych:

  • planowanie lekcji a stopień realizacji celów;
  • praktyczne wykorzystanie teorii wielorakich inteligencji w nauczaniu języków obcych;
  • wykorzystanie multimediów w edukacji językowej uczniów;
  • tablica interaktywna w pracy nauczyciela języka obcego;
  • techniki pracy z dziećmi na zajęciach językowych;
  • podniesienie efektywności kształcenia językowego uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – forma doskonalenia zawodowego prowadzona we współpracy ze specjalistami z poradni psychologiczno-pedagogicznych;
  • interkulturowość na lekcji języka obcego;
  • kulturo- i realioznawstwo w nauczaniu języka obcego;
  • realioznawstwo w procesie nauczania języka rosyjskiego;
  • imprezy językowe w szkołach – dzielenie się doświadczeniami;
  • prezentacje nauczycielskie dotyczące festiwali; dni rosyjskich w szkołach, konkursów językowych; spotkanie przy samowarze;
  • zmiany dotyczące programu nauczania i wyboru podręcznika w świetle nowej podstawy programowej i innych aktów prawnych;
  • warunki udziału nauczycieli-rusycystów w stażu językowym w Instytucie Puszkina w Moskwie;
  • aplikowanie nauczycieli języków obcych, w tym języka rosyjskiego, o granty w ramach programu Unii Europejskiej Comenius – Mobilność szkolnej kadry edukacyjnej (program „Uczenie się przez całe życie”).