Mobilność edukacyjna uczniów i studentów w Unii Europejskiej

Numer JOwS: 
str. 8

W artykule zaprezentowane zostały najważniejsze wnioski z raportu Eurydice w stronę mobilności: warunki studiowania za granicą w Europie. Tablica wyników. Autorka przedstawia wnioski ogólne raportu oraz omawia dokładniej przygotowanie do mobilności w zakresie umiejętności językowych uczniów i studentów w poszczególnych krajach. Warto zobaczyć, jak Polska wypada w tej dziedzinie na tle innych krajów Europy.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Raport stanowi odpowiedź Komisji Europejskiej na apel państw członkowskich, aby eliminować przeszkody utrudniające obywatelom studiowanie i odbywanie szkoleń zagranicznych. Działania promujące mobilność mają zachęcić młodych ludzi do zdobywania umiejętności i doświadczenia za granicą, a przez to zwiększać ich szanse na rynku pracy. W związku z tym w ramach nowego programu Erasmus+ na zagraniczne szkolenia edukacyjne przeznaczono więcej środków finansowych.

Dzięki tablicy wyników mobilności po raz pierwszy możemy sprawdzić, na ile poszczególne kraje tworzą warunki sprzyjające mobilności młodzieży i gdzie należy takie warunki dopiero stworzyć. W przyszłości raport będzie stanowił podstawę monitorowania mobilności młodzieży na szczeblu UE. Najbliższą aktualizację tablicy wyników przewidziano na rok 2015.

Raport został opracowany przez sieć Eurydice w ścisłej współpracy z Komisją Europejską oraz grupą ekspertów z państw członkowskich. Prezentowane dane zostały zebrane w 28 krajach UE oraz w Islandii, Norwegii, Liechtensteinie i Turcji. Tablica stanowi pierwszy przegląd wskaźników uwzględnionych w Rozporządzeniu Rady z 2011 r. w sprawie mobilności młodzieży.

Tablica wyników mobilności obejmuje pięć zasadniczych wskaźników zaprezentowanych w formie graficznej: (1) informacja i poradnictwo dotyczące mobilności, (2) umiejętności językowe, (3) transfer świadczeń pieniężnych dla studentów, (4) uznawanie studiów zagranicznych (ECTS i Suplement do dyplomu), (5) wsparcie dla studentów ze środowisk defaworyzowanych.

Okazuje się, że poziomy realizacji wskaźników w poszczególnych państwach członkowskich są bardzo różne, a żaden kraj nie osiąga wysokich wyników we wszystkich wskaźnikach. W klasyfikacji ogólnej pozycję kraju najbardziej sprzyjającego mobilności zajmuje Wspólnota Flamandzka (w Belgii). Polska wypada tutaj raczej przeciętnie: w trzech wskaźnikach uzyskała wynik średni (wskaźniki 1., 2. i 5.), a w dwóch – nieco poniżej średniej (wskaźniki 3. i 4.).

Koncepcja wskaźnika 2., czyli umiejętności językowe

Dla czytelników JOwS wskaźnik 2., czyli umiejętności językowe, jest zapewne jednym z najbardziej interesujących elementów publikacji. Zobaczmy więc, w jaki sposób autorzy raportu podeszli do tego zagadnienia.

Ze względu na konieczność zebrania porównywalnych i jednocześnie godnych zaufania danych autorzy raportu zdecydowali się na skorzystanie z informacji dotyczących obowiązkowego nauczania języków obcych w poszczególnych krajach. Dane te Eurydice zbiera i prezentuje od lat, m.in. w publikacjach dotyczących nauczania języków obcych w szkołach w Europie. Pozostałe aspekty przywołane w rekomendacjach Rady, składające się na przygotowanie do mobilności, zostały w raporcie pominięte.

Uczyniono tak ze względu na trudności w zbieraniu tego typu danych, dotyczących m.in. świadomości międzykulturowej, korzystania z innowacyjnych metod nauczania, koncentracji na uczniach ze środowisk defaworyzowanych, zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu języków obcych, jak również współpracy między instytucjami prowadzącej do organizowania mobilności.

Eksperci Eurydice przedstawili dane porównawcze dotyczące czasu trwania nauki języków obcych w ramach edukacji obowiązkowej, która w Polsce odpowiada okresowi obowiązku szkolnego (do ukończenia gimnazjum, czyli do 16. roku życia ucznia). Wzięto pod uwagę czas trwania nauki pierwszego i drugiego obowiązkowego języka obcego, a dane dla poszczególnych krajów zostały przedstawione na oddzielnych mapach.

497

Mapa 1. prezentuje czas trwania obowiązkowej nauki pierwszego języka obcego dla dzieci i młodzieży do ukończenia mniej więcej 16 lat. Już z pobieżnej analizy danych wynika, że przedział od 7 do 9 lat jest przedziałem najbardziej w Europie rozpowszechnionym i Polska zalicza się do tego właśnie przedziału. Jedynie w kilku krajach okres obowiązkowej nauki przekracza 10 lat.

498

Mapa 2. prezentuje czas trwania obowiązkowej nauki drugiego języka obcego dla dzieci i młodzieży do ukończenia mniej więcej 16. roku życia. Z analizy mapy wynika, że kilka krajów w ogóle nie wymaga od swoich uczniów podejmowania nauki drugiego języka. Polska nakłada taki obowiązek od pierwszej klasy gimnazjum i znajduje się w jednej grupie z Francją, Włochami czy też Austrią, gdzie nauka drugiego obowiązkowego języka trwa mniej niż 5 lat.