Najważniejsze kompetencje uczniów i ich miejsce w systemach edukacji. Wnioski z raportu Rozwijanie kompetencji kluczowych w szkołach w Europie

Numer JOwS: 
str. 12

Aby młodzi ludzie byli odpowiednio przygotowani do wejścia na dzisiejszy rynek pracy, w programach nauczania powinny znaleźć się kompetencje informatyczne, umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i kompetencje obywatelskie. Tymczasem z nowego raportu Eurydice dla Komisji Europejskiej wynika, że szkoły nie poświęcają wystarczającej uwagi tym umiejętnościom.

Potrzeba wsparcia dla rozwoju umiejętności przekrojowych

Umiejętności przekrojowe w porównaniu z umiejętnościami podstawowymi są także rzadziej nauczane w ramach odrębnych przedmiotów. W większości krajów włącza się je do programów innych przedmiotów lub są realizowane w ramach celów ogólnych, a co za tym idzie, nauczyciele dzielą się odpowiedzialnością za ich nauczanie.

341

Wsparcie dla rozwoju umiejętności przekrojowych (Źródło: Eurydice)

Mimo to nadal zaskakująco rzadko włącza się kompetencje informatyczne do programów nauczania matematyki, przedmiotów naukowo-technicznych i języków obcych.

Z raportu wynika, że włączenie kompetencji o charakterze ogólnym (w tym informatycznych, umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i kompetencji obywatelskich) do programów nauczania podstawowych przedmiotów będzie wymagać od szkół przede wszystkim zmiany sposobu nauczania, a także ustanowienia powszechnie uznawanych efektów uczenia się oraz odpowiednich metod oceny (Rysunek 2.).

Mimo że kraje poczyniły postępy w nauczaniu umiejętności podstawowych, nadal obserwuje się niski poziom osiągnięć uczniów w tym zakresie. Wyniki te stawiają pod znakiem zapytania nie tylko efektywność nauczania i uczenia się, ale całych systemów edukacji. Co istotne, tylko w nielicznych krajach odnotowano wzrost wsparcia dla uczniów osiągających słabe wyniki.

341

Kompetencje kluczowe (Źródło: Eurydice)

Europa nadal odczuwa braki w umiejętnościach w dziedzinie matematyki, nauk ścisłych i przyrodniczych oraz technologii. liczba absolwentów w tych dziedzinach (MST – Maths, Science and Technology) w Europie wzrosła w ostatniej dekadzie, ale ogólny odsetek absolwentów kierunków tych dyscyplin spada w porównaniu z odsetkiem absolwentów innych kierunków. Braki w umiejętnościach w dziedzinie MST są obecnie postrzegane jako zagrożenie dla współczesnej, opartej na technologii i nauce, gospodarki. W związku z tym większość krajów europejskich przyjęła jako priorytet zwiększanie liczby absolwentów w dziedzinach MST. Działania zachęcające uczniów i studentów do wyboru kariery w tych dziedzinach są podejmowane już na poziomie edukacji szkolnej. Również błędne przekonanie o braku szczególnej przydatności wykształcenia w dziedzinie MST do dalszej kariery zawodowej wymaga interwencji. Studenci często nie wybierają tych kierunków studiów, myśląc, że nie oferują one szerokich możliwości kariery zawodowej. Specjalistyczne doradztwo zawodowe oraz wsparcie i poradnictwo dla uczniów szkół średnich może być jednym z możliwych rozwiązań tego problemu. Ten typ poradnictwa jest dotychczas dostępny tylko w połowie krajów europejskich.