Niemelodyjny niemiecki szansą na sukces, czyli muzyczno-językowy projekt edukacyjny w szkole podstawowej

Numer JOwS: 
str. 109
Fotografia z zasobów Agnieszki Lemmer

W polskim systemie szkolnictwa język niemiecki zdecydowanie stracił na znaczeniu w ostatnich latach. Młody człowiek styka się z nim najczęściej dopiero w gimnazjum. Po sześciu (lub więcej) latach funkcjonowania w świecie wszechobecnego języka angielskiego trudno jest zachęcić dziecko do nauki niemieckiego. Najistotniejsze jest przełamanie stereotypów: że to język trudny, „niemelodyjny”, bez cech wspólnych z językiem polskim i niepotrzebny, skoro potrafimy komunikować się w języku angielskim. Konieczny jest zatem dobry pomysł, by tę początkową niechęć do języka zniwelować, z czasem zamieniając ją w ciekawość, a ostatecznie w zaangażowanie ze strony ucznia.

Przy planowaniu projektu istotne było uwzględnienie faktu, żeby wyniki pracy grupy uczestniczącej w programie zaprezentowane zostały możliwie szerokiemu gronu odbiorców. Udanym pomysłem było więc wykorzystanie platformy blogger.com do utworzenia bloga poświęconego projektowi. Opracowany przez uczestników zajęć z pomocą nauczyciela blog, którego adres rozpowszechniliśmy pośród wszystkich uczniów szkoły, ich rodziców i w lokalnym środowisku, dał prostą możliwość dokumentacji i skutecznej prezentacji projektu. Członkowie koła języka niemieckiego sami podejmowali decyzje o wyborze materiału graficznego do prowadzonej przez siebie kroniki, wybierali zdjęcia zamieszczane następnie w galerii zdjęć, za pomocą postów relacjonowali wydarzenia, w których bezpośrednio uczestniczyli. Dzięki możliwości „żywego“ współredagowania strony (np. poprzez funkcję komentarzy) przez czytelników blog zyskał na interaktywności i atrakcyjności.

Dodatkowo podczas realizacji projektu korzystano z platformy Fronter, na której utworzono ogólnodostępną podstronę pt. Schulmusikanten, na której publikowano najważniejsze wydarzenia z realizacji projektu. Dostęp do strony mieli nie tylko uczniowie, rodzice i pracownicy szkoły, ale także wszyscy inni użytkownicy platformy Fronter, obejmującej swym zasięgiem teren Dolnego Śląska. Ponad 90 narzędzi Frontera wspomagało przygotowanie, przeprowadzenie i dokumentowanie zajęć oraz komunikację pomiędzy szkołą, nauczycielami, uczniami i rodzicami.

Praktyczne wykorzystanie języka w jego naturalnym środowisku

Zorganizowana w ramach projektu wycieczka do Drezna jako miasta muzyki dała uczniom możliwość praktycznego zastosowania języka niemieckiego w życiu codziennym, tym samym wzmacniając w nich poczucie własnej wartości i sensu nauki języka niemieckiego. Wyjazd wspomógł kształtowanie u uczniów umiejętności współdziałania w grupie i dzielenia się zadaniami. Zdobyte w trakcie pobytu w Niemczech doświadczenia wspomogły dalszą pracę grupy, polegającą m.in. na poszukiwaniu różnych źródeł informacji i korzystaniu z ich zasobów, zapisywaniu i prezentowaniu zebranych materiałów oraz przygotowaniu i prezentacji publicznych wystąpień.

Uczennice klasy piątej tak wspominały wyjazd do Drezna:

Wycieczka do Drezna była ciekawa. Jechaliśmy szynobusem. Wysiedliśmy na stacji Dresden-Hauptbahnhof.(...) Po zwiedzaniu miasta wszystkich bolały nogi :) Gdy wracaliśmy z Legnicy do Lubina autokarem przez całą podróż śpiewaliśmy.

Weronika K., klasa 5b

Było ciekawie i po prostu super. To była najlepsza wycieczka na świecie.

Ola K., klasa 5b

Na wycieczce w Dreźnie bardzo mi się podobało. Nasz przewodnik bardzo ciekawie opowiadał nam o różnych miejscach. Według mnie najładniejsze były: Opera Sempera, Pałac Zwinger i Kunsthofpassage. Było bardzo sympatycznie i miło.

Julia J., klasa 5b

Bardzo pozytywne wrażenia z wycieczki i ogromne zaangażowanie uczniów w przygotowanie m.in. reportażu z wyjazdu były bezpośrednią przesłanką do podjęcia decyzji o organizacji w drugim semestrze roku szkolnego 2012/2013 jednodniowej wycieczki do Berlina. Co istotne, inicjatorami wyjazdu byli sami uczniowie, przy dużym wsparciu ze strony swoich rodziców.

Nauka poprzez zabawę i sztukę

Nauka poprzez zabawę i sztukę przyniosła bardzo wiele wymiernych efektów. Przygotowanie przedstawienia Die Bremer Stadtmusikanten/ Muzykanci z Bremy wpłynęło pozytywnie zarówno na rozwój umiejętności językowych, jak i aktorskich uczniów. Zabawa w teatr zdecydowanie udoskonaliła ich umiejętności fonetyczne i wzbogaciła słownictwo. Jednocześnie pogłębiła znajomość treści mniej znanej bajki braci Grimm. Dzięki udziałowi w konkursie uczniowie mieli możliwość weryfikacji własnych umiejętności w bezpośredniej konfrontacji z rówieśnikami, wzmacniając tym samym poczucie własnej wartości.

Szkolni muzykanci zaprezentowali swoje umiejętności językowe i aktorskie podczas XII Polkowickich Dni Teatru, w ramach Przeglądu Małych Form Teatralnych w Języku Obcym pt. Obcojęzyczne teatrzykowanie i zdobyli wyróżnienie. Tak wspominali swój występ krótko po jego zakończeniu:

(...) Nadeszła nasza kolej. Przedstawienie bardzo dobrze nam wyszło. Występy innych grup też były bardzo ładne. Po chwili przyszedł czas na ogłoszenie wyników. Zdobyliśmy WYRÓŻNIENIE i wieeeelką paczkę cukierków, którymi później podzieliliśmy się w naszej sali. Wszyscy dobrze się bawili. Mam nadzieję, że za rok też weźmiemy udział w tym konkursie.

Gosia M., klasa 5b

Wszystkie podejmowane w trakcie projektu działania miały na celu poprawę efektów kształcenia w zakresie języka niemieckiego, wzbudzenie zainteresowania tym językiem oraz kulturą naszego zachodniego sąsiada wśród uczniów szkoły. Projekt wpłynął motywująco na uczniów uczestniczących w przedsięwzięciu. Liczba osób biorących udział w zajęciach koła języka niemieckiego na koniec pierwszego semestru roku szkolnego 2012/2013 zwiększyła się o 42 proc. w porównaniu z wrześniem, gdy projekt się rozpoczynał. Ponadto chęć uczestniczenia w zajęciach zgłosiło kilka uczennic klas III-IV, które nie miały obowiązkowych zajęć języka niemieckiego w szkole. Można też zauważyć zdecydowanie większe zainteresowanie wśród uczniów kulturą krajów niemieckojęzycznych, w szczególności w dziedzinie muzyki. Uczniowie coraz częściej sięgają po utwory wykonawców niemieckojęzycznych, jeszcze chętniej uczą się nowych piosenek w języku obcym.

Dopełnieniem edukacyjnego sukcesu realizowanych przez Szkolnych muzykantów działań jest uznanie, jakie zyskał projekt w oczach jury konkursu European Language Label, które przyznało mu w 2013 r. certyfikat Europejski znak innowacyjności w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych w kategorii instytucjonalnej. Niezmiernie cieszy fakt wyróżnienia szkoły w tym prestiżowym konkursie, a tym samym docenienia ogromu pracy wykonanej przez uczniów i wszystkie osoby zaangażowane w realizację tego projektu.

* Wypowiedzi uczniów pochodzą ze zbiorów własnych autorki.