Teaching English to visually-impaired students

Numer JOwS: 
str. 34

Approaching grammar through tactile sentence structure: ping-pong technique.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Nauczanie języka angielskiego osób z dysfunkcją wzroku jest złożonym wyzwaniem, łączącym wiedzę z różnych dziedzin.

Dysfunkcja wzroku aktywizuje pozostałe zmysły. Kompensacja sensoryczna jest analizowana dwupłaszczyznowo: dotykiem i dźwiękiem. Dźwięk pojawia się przed dotykiem. Dotyk jest sensorem bazowym osób niewidomych, który rozpoznaje przedmioty na poziomie konkretu, a nie abstrakcji (Czerwińska 2007). Dotyk może być analizowany jako pasywny lub aktywny. Pasywny jest ograniczony odczuciem ciepła czy zimna, aktywny zaś skorelowany z ruchem (Burklen 1985). Podobnie odbiór dźwiękowy, jeśli występuje w sytuacji, w której źródło dysponuje zrozumiałym, wspartym treścią przekazem, jest czytelny dla odbiorcy.

Tworząc dotykową strukturę zdania (TSS), analizowałam potrzebę dotyku jako podstawowego aspektu percepcji osób z dysfunkcją wzroku. TSS jest skonstruowane na dwóch poziomach: gramatycznym i leksykalnym. Równoległa repetycja struktury zdania połączona z dotykiem aktywnym związana jest z efektywną akwizycją języka angielskiego przez osoby niewidome czy niedowidzące (Hainninen 1990).

Pasja mojego syna – ping-pong – była moją inspiracją w procesie tworzenia dotykowej struktury zdania angielskiego, na poziomie podstawowym. Piłka pingpongowa jest porównana do struktury zdania, ujętej w jedną spójną całość. Osoby z dysfunkcją wzroku czują budowę zdania, łącząc werbalną repetycję z konstrukcją dotykową. Wszystkie typy zdań: twierdzące, przeczące i pytające zostały ujęte w strukturę pingpongową. Trzy części zdania: podmiot, orzeczenie, dopełnienie oraz operatory skorelowane są z trzema piłkami pingpongowymi, z odniesieniem do polskiej struktury zdania. Dwie z nich są przecięte na pół, tworząc cztery połówki: trzy z nich posiadają nacięcia w różnych miejscach, odpowiadające określonym częściom zdania, jedna połówka występuje bez nacięć i swoim kształtem zbliżona jest do litery D, która została porównana z dopełnieniem w języku polskim. Trzecia piłka, nieprzecięta, stanowi całość pełniącą funkcję orzeczenia. Jest też trzonem struktury zdania, na który nakładane są pozostałe części. Poprawnie skonstruowane zdanie tworzy jedną całość nakładających się połówek piłek, zamkniętych w złożonej strukturze, tworząc koherentny segment. W przypadku nieprawidłowej budowy struktury nie wyłania się jeden segment, tylko dwa lub trzy.

128

Materiał ilustracyjny dostępny w pliku PDF

Połówki i cała piłka mogą być przymocowane do podłoża za pomocą plasteliny, ciastoliny czy masy mocującej – bluetack.

Kształcenie umiejętności dwupłaszczyznowej budowy zdań, odbieranej dotykiem i dźwiękiem, niezbędnej w procesie nauczania języka angielskiego osób niewidomych i niedowidzących.

Przeprowadzone przeze mnie badania potwierdzają też możliwość wykorzystania techniki u osób niedysfunkcyjnych wzrokowo uczących się języka angielskiego.

Pełna wersja artykułu w języku angielskim dostępna jest w formie PDF.