Twórcze sposoby na naukę gramatyki angielskiej

Numer JOwS: 
str. 116

Artykuł jest owocem intensywnej pracy w trakcie kursu Creativity in the Classroom w Bell International College (Cambridge), który odbyłam w ramach doskonalenia zawodowego kadry dla edukacji dorosłych programu Grundtvig.

Why did it happen? Formy twierdzące, przeczące i pytające past simple

Jest to świetna i twórcza gra na powtórzenie konstrukcji pytań i czasu przeszłego. Uczniowie siedzą w kręgu. Pośrodku, na stole albo na podłodze, są porozrzucane rozmaite ilustracje z kolorowych pism (im więcej, tym lepiej). Znajdujemy zdanie w czasie przeszłym, np. he shouted STOP i zadajemy do niego jedno otwarte pytanie: Why did he shout STOP? Uczeń po lewej stronie wymyśla jakąkolwiek, nawet bezsensowną odpowiedź, inspirując się którymś z obrazków, np.: He shouted STOP because she ran away i zadaje pytanie Why did she run away? lub Where did she run away? Kolejna osoba odpowiada pełnym zdaniem w czasie past simple, zadaje pytanie i tak do momentu, aż wyczerpią się pomysły.

Oracle. Future simple i pierwszy okres warunkowy (Morgan, Rinvolucri 2004)

Uczniowie siedzą w kręgu. Przygotowujemy dużo pasków papierowych (ok. 4x12 cm), a następnie rozdajemy po dwa paski każdemu uczniowi. Prosimy uczniów, aby wymyślili pytanie, osobiste lub ogólne, dotyczące tego, jak będzie wyglądała przyszłość. Na przykład: Will I get married next year?, Will Poland ever win the Cup? Zapisują je na jednej z kartek i odkładają na bok. Następnie uczniowie przypominają sobie słowa, jakich ostatnio się nauczyli, i zapisują jedno z nich na drugiej kartce. Po napisaniu wrzucają kartki do pojemnika, z którego będziemy je potem losować. Zaczynamy od wybranej osoby – staje się ona wyrocznią, wybiera kogoś, kto zada jej pytanie, po czym losuje kartkę ze słowem i odpowiada na pytanie, interpretując wylosowane słowo. Odpowiedzi mogą być nieprecyzyjne, a nawet dość absurdalne, jak na przykład: Will I be rich? – Yes, you will be rich if you stop smoking. Autor tego ćwiczenia proponuje dość szerokie interpretacje, jak smoking od global warming. Ja proponuję układanie zdania z wylosowanym słowem, gdyż w ten sposób uczymy się też jego zastosowania.

My birthday. Something/anything (luźna adaptacja z: Gerngross, Puchta 1994)

Świetnym ćwiczeniem na użycie something/anything jest kończenie tekstu. Nauczyciel podaje uczniom kartki z przykładowym tekstem. Może nawet dać im po kilka szablonów. Najpierw nauczyciel czyta uczniom uzupełnioną przez siebie wersję. Uczniowie nie notują, tylko słuchają ze zrozumieniem i mówią, co im się podobało w tekście. Można w trakcie czytania namówić ich do rysowania lub wizualizacji. Następnie uczniowie uzupełniają tekst według swojego pomysłu. Nauczyciel monitoruje i poprawia ewentualne błędy. Na zakończenie uczniowie chodzą po sali i porównują teksty innych. Wybierają osobę, która wstawiła podobne słowa.

  • For my birthday
  • You can give me
  • Something ...................................
  • Or something that ...................................
  • Or something .......................................
  • But please don’t give me
  • Anything .......................................
  • And don’t give me anything
  • That is ................................

I used to dream. Forma used to (źródło: Gerngross, Puchta 1994)

Uczniowie przeprowadzają wizualizację (podróż w przeszłość). Przypominają sobie swoje marzenia z dzieciństwa lub z młodości. Można zaprezentować wcześniej tekst modelowy, dyktując go. Następnie uczniowie tworzą własny tekst na bazie oryginalnego.

  • I used to dream of .......................................
  • I used to dream of .......................................
  • I used to dream of .......................................
  • And of ..........................................................
  • But all I want right now
  • Is ...........................................

I wonder. Zdania względne i pytajne (źródło: Gerngross, Puchta 1994)

To ćwiczenie należy do bardzo kreatywnych, pobudza ciekawość poznawczą i wyobraźnię. Nauczyciel dyktuje tekst wyjściowy, prosząc by po każdej linijce, czyli słówku pytającym, postawić trzy kropki. Model jest następujący:

  • When I go for a walk, I wonder where...
  • When I read a book, I wonder why...
  • When I open a parcel, I wonder what...
  • When I answer the phone, I wonder who...
  • When I think of growing up, I wonder when...

Uczniowie sprawdzają poprawność, po czym proponują zakończenia do tych zdań. Próbujemy wykrzesać z siebie jak najwięcej kreatywności. Dlatego nie oczekujemy jedynych poprawnych zakończeń, wszelkie pomysły, również te niebanalne, są mile widziane. Następnym krokiem jest napisanie przez uczniów podobnego wiersza składającego się z pięciu linijek i pięciu różnych słów pytających.

What would happen if...? Drugi okres warunkowy

Czasem zadajemy sobie pytanie Co by było gdyby…? Zadaniem uczniów jest tutaj wyobrażenie sobie jak największej liczby ciekawych i różnorodnych odpowiedzi na pytania, które „zawieszają prawa fizyki”. Przy okazji mamy okazję przećwiczyć drugi okres warunkowy. (W przykładach używam potocznej formy was zamiast were).

  • What would happen if there was no gravity?
  • What would happen if dogs could speak a human language?
  • What would happen if it rained every Saturday?
  • What would happen if singing was banned?
  • What would happen if people didn’t die?
  • What would happen if we became more and more attractive with age?
  • What would happen if we slept 23 hours a day and were up for only 1 hour?
  • What would happen if there was just one sex?
  • What would happen if all people looked identical?
  • What would happen if TV commercials were banned?
  • What would happen if our eyelashes grew like hair?
  • What would happen if smoking increased out mental capacity?
  • What would happen if all water on the Earth was red?
  • What would happen if milk was black?
  • What would happen if there was a drug helping people make up their mind?

She looks... look + przymiotnik / like... / as if... (źródło: Lisbeth Harisson, Bell International College)

Uczniowie przynoszą na zajęcia swoje prywatne zdjęcia. Zaczyna nauczyciel, pokazując kilka zdjęć przedstawiających ludzi, zwierzęta, miejsca. Nic nie mówi, a uczniowie zgadują, co i kogo przedstawiają zdjęcia, i jak mogą być związane z nauczycielem. Opisują to, co widzą: There’s a young woman holding a cat, a następnie interpretują: She seems happy, she looks like an artist, she looks as if she’s talking to someone, it’s probably you, she has the same eyes. Następnie uczniowie pokazują swoje zdjęcia w małych grupkach, a ich koledzy mówią o tym, co widzą, i jakie mają odczucia, przypuszczenia. Fakt, że uczniowie omawiają własne zdjęcia, dodatkowo podnosi ich motywację.

How am I different? Zdania twierdzące w present perfect (źródło: Lisbeth Harisson, Bell International College)

Nauczyciel prosi, aby uczniowie się mu przyjrzeli, po czym wychodzi na chwilę za drzwi, gdzie zdejmuje jakąś niewielką część garderoby (okulary, naszyjnik, może maluje usta pomadką). Kiedy wraca, pyta uczniów How am I different? Celowo nie używa czasu present perfect, ale skłania uczniów do podania odpowiedzi w tym czasie, np.: You have taken off your glasses.

Następnie uczniowie robią to samo w parach. Żeby nie robić zamieszania z wychodzeniem z klasy, wystarczy, aby jeden uczeń miał oczy zamknięte w czasie, gdy drugi zmienia coś w swoim wyglądzie.