Twórcze sposoby na naukę gramatyki angielskiej

Numer JOwS: 
str. 116

Artykuł jest owocem intensywnej pracy w trakcie kursu Creativity in the Classroom w Bell International College (Cambridge), który odbyłam w ramach doskonalenia zawodowego kadry dla edukacji dorosłych programu Grundtvig.

A picture chain. Zestawienie czasów, czasowniki modalne do dedukcji

Codziennie jesteśmy „bombardowani” tysiącami obrazów: w telewizji, w prasie, na ulicy. Stoją za nimi prawdziwe lub wymyślone historie. Proponuję dopisać własne historie do wybranego obrazu. Można w ten sposób ćwiczyć najróżniejsze konstrukcje i zagadnienia gramatyczne. Znajdujemy dwa niezwiązane ze sobą zdjęcia przedstawiające ludzi. Uczniowie wyobrażają sobie, co ich może łączyć, jaki mają życiorys, wymyślają historyjkę łączącą dwa różne zdjęcia i różne osoby. Pomysły zapisują. Można użyć tych samych zdjęć dla osobno pracujących grup. Na koniec porównywane są różne wersje.

Metaphors. Słowotwórstwo, sense verbs (źródło: Gerngross, Puchta 1994)

Podajemy kilka nowych rzeczowników oznaczających uczucia, jak np.: love, hatred, anxiety, boredom, anger, disappointment, joy, happiness, pokazując, od jakich słów zostały one utworzone. Uczniowie mają dokończyć zdanie dla każdego z tych uczuć wg modelu: Fear is the colour of grey, polluted water.

  • ......... is the colour of ....................

Następnie podajemy przykład tekstu, w którym brakuje czasowników związanych ze zmysłami. Uczniowie zgadują, o jakie wyrazy chodzi.

  • Happiness ............................ the colour of poppies in spring.
  • It ............................. like a chocolate ice cream.
  • It ............................. like peach blossom.
  • It ............................. like the cry of an eagle.
  • And it ............................. like the wide open sky.

Brakujące czasowniki w kolejności występowania to: tastes, smells, sounds, looks.

Teraz uczniowie niech pomyślą, z jakimi doznaniami zmysłowymi kojarzą im się podane rzeczowniki. Każdy ma swoje skojarzenia, mogą być zupełnie odległe, należy dać przyzwolenie na wszelkie pomysły. Uczniowie tworzą własne teksty, opierając się na powyższej strukturze. Mogą wybrać trzy z podanych uczuć, mogą też opisać wszystkie.

I saw a chicken kick a lamp-post. See / hear + bare infinitive (źródło: Gerngross, Puchta 1994)

Czy pozwalasz czasem sobie lub swoim uczniom być jak małe dzieci, które mają nieujarzmioną wyobraźnię, mówią to, co chcą, i są z tego dumne? Tego właśnie oczekuje się w poniższym ćwiczeniu. Uczniowie piszą kłamliwy wiersz, w którym „biorą udział” rzeczy lub zwierzęta (nowe słówka z lekcji). Zdania mają być zbudowane według wzoru:

  • I saw a .............................. (verb) a ......................................
  • Oraz: I heard a .............................. (verb) a ........................

Ćwiczenie to ma za zadanie oswoić ze strukturą see/hear sb do sth, gdzie używamy bare infinitive na określenie kompletnego wydarzenia, które zaobserwowaliśmy od początku do końca. Na to trzeba zwrócić szczególną uwagę. Uczniowie, w trakcie pisania i czytania w grupie swoich zdań, wizualizują te wydarzenia. Zwykle ćwiczenie to powoduje salwy śmiechu.

Elementary, my dear Watson. Rozmaite czasy gramatyczne (źródło: Bowkett 2000)

Uczniowie znajdują w kolorowym piśmie tajemnicze zdjęcia i pokazują je kolegom. Ich zadaniem jest wspólnie wydedukować, co się właśnie wydarzyło, przy użyciu czasu present perfect simple. Gdy wolą skupić się na tym, co się dopiero działo (trwanie), używają present perfect continuous. Portrety osób też są świetną inspiracją. Patrząc na ciekawy portret, dorysowujemy „dymek” i wpisujemy, o czym myśli właśnie ta osoba. A jeśli będzie to para lub grupa osób, to wpisujemy ich rozmowę.

Możemy też stworzyć narrację czy opowiadanie, pamiętając o właściwym użyciu czasów gramatycznych, w zależności od punktu odniesienia w czasie, od ukończenia pewnych czynności, od trwania innych itd.

What a story! Czasy narracyjne, pytania otwarte

Celem tego ćwiczenia jest skłonienie uczniów do rozważań, co mogło się wydarzyć wcześniej, co było przyczyną jakiejś sytuacji. Niedobór informacji pozwala na myślenie kreatywne i spekulowanie. Uczniowie są zachęceni do użycia czterech czasów narracyjnych. Nauczyciel wprowadza uczniów w sytuację. Wybrany przykład pochodzi z rewelacyjnego zbioru Puzzle stories (Frank, Rinvolucri, Berer 2008): A man was found lying with a pack on his back in the middle of a field at night. What caused his death?

Uczniowie, zadając pytania zamknięte (yes/no), próbują dojść do odpowiedzi znanej nauczycielowi (He jumped out of a plane, his parachute failed to open). Nauczyciel skłania uczniów do używania różnych form czasów przeszłych.

Bibliografia

  • Batstone, R. (1994) Language Teaching: Grammar. Oxford University Press.
  • Boers, F., Lindstromberg, S. (2009) Teaching Chunks of Language. Helbling Languages.
  • Boggs, R. S., Dixson, R. J. (2012) Grammar Step by Step with Pictures. Pearson Longman.
  • Bowkett, S.(2000) Wyobraź sobie, że... Ćwiczenia rozwijające twórcze myślenie uczniów. Warszawa: WSiP.
  • Covington, M., Karen, V., Teel, M. (2004) Motywacja do nauki. Gdańsk: GWP.
  • Frank, C., Rinvolucri, M., Berer, M. (2008) Challenge to Think. ELB Publishing.
  • Gerngross, G., Puchta, H. (1994) Creative Grammar Practice. Getting Learners to Use Both Sides of the Brain. Longman.
  • Gerngross, G., Puchta, H., Thornbury, S. (2006) Teaching Grammar Creatively. Helbling Languages.
  • Morgan, J., Rinvolucri, M. (2004) Vocabulary. Oxford: Oxford University Press.
  • Rinvolucri, M. (2000) Grammar Games. Cognitive, Affective and Drama Activities for EFL Students. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Scher, A., Verrall, C. (1975) 100+ Ideas for Drama. Heinemann.
  • Shaw, E., Eckstut-Didier, S., Ordover, H., Bonner, M., Fuchs, M. Maurer, J. (2012) Focus on Grammar Interactive. Pearson Longman.
  • Stevick, E. (1996) Memory, Meaning and Method. Rowley, Mass.: Newbury House.
  • Thornbury, S., (2012) How to Teach Grammar. Pearson Longman.