Uczmy się (uczyć języków obcych), porównując doświadczenia z innych krajów

Numer JOwS: 
str. 82

Wizyty studyjne to mały, ale niezwykle ważny program skierowany do decydentów, ekspertów i kadry zarządzającej edukacją oraz kształceniem i szkoleniem zawodowym. Wizyty studyjne są częścią unijnego programu „Uczenie się przez całe życie”, którego celem jest wspieranie kształtowania nowych polityk edukacyjnych na różnych poziomach: od lokalnego do ogólnoeuropejskiego i porównywanie doświadczeń w tym zakresie w poszczególnych krajach uczestniczących w programie. 

Pobierz artykuł w pliku PDF

Za koordynację działań na poziomie europejskim odpowiada CEDEFOP – Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego mieszczące się w Salonikach w Grecji. Narodowe agencje programu „Uczenie się przez całe życie” współpracują z CEDEFOP-em przy tworzeniu katalogu, rekrutacji uczestników i upowszechnianiu rezultatów wizyt studyjnych.

Program umożliwia polskiej kadrze zarządzającej odbycie krótkiej wizyty (od 3 do 5 dni) w jednym z 34 krajów europejskich w celu poznania konkretnego aspektu uczenia się.

Wizyty Studyjne w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”

Udział w wizycie studyjnej daje szanse wzbogacenia dotychczasowej współpracy o kontakty międzynarodowe i zachęca do poznania rozwiązań stosowanych w innych krajach Unii Europejskiej. Stwarza forum do dyskusji, wymiany praktyk i doświadczeń. W trakcie wizyty można też szukać partnerów do nowych projektów w ramach programów: Erasmus, Comenius, Grundtvig czy Leonardo da Vinci. Narodowa Agencja zachęca dotychczasowych beneficjentów programu „Uczenie się przez całe życie” do udziału w wizytach studyjnych.

Od 2008 r. w wizytach wzięło udział ok. 700 beneficjentów z Polski. Budżet przeznaczony na ten cel wynosił ponad 1 mln euro. Podczas pobytu za granicą polscy uczestnicy odwiedzają instytucje zajmujące się kształceniem i szkoleniem w państwie przyjmującym oraz spotykają się z decydentami, partnerami społecznymi, nauczycielami, studentami i uczniami. Ponadto uczestnicy nawiązują kontakty z zagranicznymi instytucjami, myślą o przyszłej współpracy i wracają do domu z nowymi pomysłami.

Uczenie się i nauczanie języków obcych jako temat wizyt studyjnych

Tematy wizyt studyjnych obejmują właściwie wszystkie dziedziny edukacji i kształcenia, przy czym Komisja Europejska jako priorytetowe wskazała następujące zagadnienia:

  1. Wspieranie współpracy pomiędzy obszarami kształcenia, szkolenia i pracy.
  2. Wspieranie szkolenia nauczycieli, osób prowadzących szkolenia oraz kadry kierowniczej instytucji zajmujących się kształceniem i szkoleniem.
  3. Promowanie nabywania kluczowych kompetencji w ramach systemu kształcenia i szkolenia.
  4. Propagowanie włączenia społecznego i równości płci w obszarze kształcenia i szkolenia, w tym integracji migrantów.
  5. Opracowywanie strategii uczenia się przez całe życie i mobilności.

Ważnym elementem wizyt studyjnych jest kształcenie językowe. Już sam fakt, że są one organizowane w jednym z czterech języków – angielskim, francuskim, niemieckim lub hiszpańskim – pomaga osobom aplikującym o grant zmobilizować się do nauki języka obcego. Jak zapewniają uczestnicy wizyt studyjnych, często motywacją do wzięcia w niej udziału jest chęć poprawy kompetencji językowych oraz możliwość poznania fachowego słownictwa związanego z tematem danej wizyty.

Jednak najważniejszą wartością dodaną są rezultaty wizyt studyjnych dotyczących uczenia się i nauczania języków obcych, realizowanych w ramach trzeciego kluczowego tematu zaproponowanego przez Komisję Europejską, którym jest Promowanie przyswajania zdobywania kompetencji kluczowych kompetencji za pośrednictwem w ramach systemu kształcenia i szkolenia. Jak podkreśla Komisja Europejska w swoich zaleceniach dotyczących kompetencji kluczowych, porozumiewanie się w języku ojczystym oraz porozumiewanie się w językach obcych jest podstawową umiejętnością pozwalającą na znalezienie zatrudnienia.

Osoby uczestniczące w wizytach studyjnych poświęconych uczeniu się i nauczaniu języków obcych zapoznają się m.in. z inicjatywami i projektami, które propagują naukę języków obcych, nowymi podejściami do organizacji nauczania języków, innowacyjnymi metodami i środowiskami uczenia się, materiałami dydaktycznymi oraz technikami oceny.

Polscy metodycy, kierownicy szkół językowych, dyrektorzy szkół placówek oświatowych, szkoleniowcy i naukowcy chętnie wybierają ten rodzaj wizyt studyjnych. Cieszy nas również fakt, że przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych oraz kuratoriów uczestniczą w wizytach związanych z tym tematem. Warto dodać, że wizyty studyjne nie koncentrują się na konkretnej grupie odbiorców, lecz są adresowane do wszystkich grup wiekowych. Na przestrzeni ostatnich dwóch lat na wizyty dotyczące nauki języków obcych wyjechało z Polski 27 osób.

Do najciekawszych warto zaliczyć wizytę, która odbyła się w Turcji w maju 2011 r. pod tytułem Foreign language teaching for adults. Organizatorem było tureckie centrum edukacji, instytucja oferującą uchodźcom naukę języka tureckiego jako języka obcego. Polscy uczestnicy, reprezentujący Komendę Wojewódzką Policji w Radomiu i prywatną firmę English Services w Krośnie, wzięli udział w zajęciach lekcyjnych, w czasie których nauczyciele prezentowali różne formy pracy z uchodźcami, metody aktywizacji i motywowania dorosłych do nauki języka tureckiego. Dyskutowano również o aspekcie międzykulturowym, który odgrywa istotną rolę w nowoczesnej metodyce nauczania języków obcych. Za swoje nowatorskie podejście do nauczania języków, tureckie centrum edukacji zostało nagrodzone znakiem European Leanguage Label w 2009 r.

Ogromnym zainteresowaniem wśród metodyków i wykładowców nauczycielskich kolegiów językowych, a także naukowców z kierunków filologicznych, cieszą się wizyty studyjne dotyczące nowatorskich podejść do nauczania języków obcych. Z ciekawszych wizyt zorganizowanych w 2011, w których brali udział Polacy, warto wymienić dwie wizyty zorganizowane w Wielkiej Brytanii i na Cyprze. Obie dotyczyły innowacyjnych metod nauczania języków obcych dzieci i młodzieży.

Narodowa Agencja dwa razy w roku prowadzi nabór polskich uczestników wizyt studyjnych. Wiosenna runda tegorocznego konkursu jest już za nami, nowe możliwości wyjazdów pojawią się jesienią. Wnioski będzie można składać do 12 października br. Na uczestników czekają ciekawe tematy: entuzjastom nauczania dwujęzycznego proponujemy The future of CLIL we Włoszech w języku angielskim i El Programa de Centros Bilinges de la Comunidad de Madrid w języku hiszpańskim lub – dla chcących doskonalić metody nauczania języków obcych w języku niemieckim – Sprache macht Menschen zu Menschen. Szczegółowa oferta wizyt studyjnych na temat nauczania języków obcych znajduje się w Katalogu wizyt studyjnych 2012/2013 dostępnym na stronie programu.