W stylu Comeniusa

Numer JOwS: 
str. 111

Polish-Italian Picnic – Learning about Distinctive Characteristics of Our Regions / Piknik polsko-włoski – poznajemy osobliwości naszych regionów to dwustronny projekt językowy programu Comenius, realizowany w latach 2008-2010 przez XI Liceum Ogólnokształcące im. K. I. Gałczyńskiego w Kielcach. Projekt został wybrany jako przykład dobrej praktyki przez polską Narodową Agencję Programu „Uczenie się przez całe życie” (2010), został też zauważony i doceniony przez Komisję Europejską jako jeden z 33 najlepszych projektów realizowanych w latach 2007-2013. Przyznano nam specjalne wyróżnienie w postaci znaku jakości Star Projects. Nasza szkoła została uhonorowana tą nagrodą jako jedyna w województwie.

Pobierz artykuł w pliku PDF

Przez wiele lat bezskutecznie szukałam możliwości organizowania międzynarodowych wymian uczniowskich. Najsilniejszym bodźcem okazały się przykłady bardziej doświadczonych nauczycieli z innych szkół i ich zapewnienia, że projekt nie tylko nie utrudnia ich codziennej pracy, ale wręcz nadaje jej inny wymiar i jakość, a świadomość uczestniczenia w ciekawej inicjatywie motywuje do pracy zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Zachęta i pomoc lokalnych trenerów Comeniusa były także bardzo skuteczne; początkowe onieśmielenie szybko zmieniło się w entuzjazm i otwartość na niemal każde wyzwanie. Z nauczycielkami Moniką Sokalską, Iwoną Kłos, Edytą Kolasińską i Agnieszką Godzik-Gad stworzyłyśmy sprawny zespół, który pracował twórczo i efektywnie. Nawiązałyśmy kontakt ze szkołą Liceo Ginnasio Statale Francesco Petrarca w Arezzo (w Toskanii) we Włoszech i napisałyśmy wniosek o dwustronny projekt językowy, choć ten rodzaj współpracy był powszechnie uznawany za bardziej wymagający, trudniejszy i rzadziej realizowany niż inne. Co więcej – polska strona została koordynatorem projektu.

Pierwsze posiedzenie rady pedagogicznej, na którym podałam informację, że dostaniemy dofinansowanie, odbyło się w zupełnie nowym stylu – dopiero później nazwanym comeniusowskim. Były owocowe koreczki w kolorach flagi włoskiej (kiwi, banan, truskawka) przygotowane przez moich uczniów, wszyscy śpiewaliśmy Volare Domenico Modugno. Nikt nie uzupełniał dziennika, ucichły rozmowy, wszyscy wpatrzeni byli w prezentowane zdjęcia. Zgodnie z nazwą, projekt Piknik polsko-włoski - poznajemy osobliwości naszych regionów zakładał, że uczniowie regionu świętokrzyskiego i toskańskiego lepiej poznają lokalną kulturę, tradycje, sztukę kulinarną, a także docenią uroki miejsc, w których mieszkają. Mogli tego dokonać w czasie dziesięciodniowych wizyt roboczych, w których jednorazowo uczestniczyły grupy 20 uczniów. Obie wymiany uczniowskie, w październiku 2009 r. w Arezzo i w kwietniu 2010 r. w Kielcach, były bogato wypełnione działaniami przygotowanymi w ciągu dwóch lat trwania projektu.

Działaliśmy proregionalnie

Aktywnie zwiedzaliśmy typowe dla regionów miejsca: uczniowie występowali w roli przewodników, dzielili się z gośćmi swoją wiedzą o regionie, wcześniej jednak musieli sami tę wiedzę zdobyć; używaliśmy opracowanych przez siebie kart pracy, map i wskazówek do treasure hunt (poszukiwania skarbów) lub gier miejskich. Stworzyliśmy multimedialne prezentacje na temat obu krajów, regionów i miast, a także leksykon osobliwości, w którym każda litera alfabetu odnosiła się do jednego elementu charakterystycznego dla Toskanii lub Ziemi Świętokrzyskiej. Organizowaliśmy wystawy regionalnych produktów żywnościowych, sztuki ludowej oraz współczesnego życia regionu; w ten sposób nie tylko promowaliśmy kraj, lecz także pozbywaliśmy się kompleksów i wzmacnialiśmy w sobie świadomość własnego bogactwa kulturowego.

Działaliśmy twórczo

Nastawiając się na kreatywność i inwencję, stworzyliśmy logo, hasła i plakat reklamujący projekt. Zorganizowaliśmy warsztaty plastyczne, w czasie których utrwalaliśmy pejzaże świętokrzyskie i toskańskie w fotografii, grafice, filmie i na plakacie. Wszystkie prace zaprezentowane zostały na wystawie Mój region. Przygotowaliśmy wspólne przedstawienie teatralne ukazujące legendy i tradycje regionów. Dało ono uczestnikom możliwość wyrażenia siebie przez ruch sceniczny, taniec, żywe słowo, humor. Wspólnie czytaliśmy po polsku, angielsku i włosku poezję patronów obu szkół: Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego oraz Francesco Petrarki. Przygotowywaliśmy programy artystyczne w czasie wizyt oraz wielu spotkań promujących projekt, podczas których uczniowie mogli w pełni zaprezentować swoje talenty muzyczne.

Działaliśmy społecznie

Pobyt uczniów u rodzin włoskich, a później przyjmowanie gości w polskich domach, w tym wspólne gotowanie, udział w życiu rodzinnym, bezpośrednie rozmowy, pozwalały poznać realia życia rówieśników. Ciekawe były spostrzeżenia dotyczące np. różnic w żywieniu: skromne śniadania włoskie, czyli kawa i herbatnik lub słodki rogalik, oraz bardzo późne i duże kolacje. Tym, co nas łączy, jest to, że polskie i włoskie mamy są bardzo opiekuńcze i dla wszystkich rodzina jest prawdziwą wartością. Jeśli chodzi o wspomnienia ze szkoły w Arezzo i odbytych tam lekcji, to wszyscy polscy uczestnicy podkreślali, że doświadczenie uczenia się w budynku z XVI wieku było bezcenne.

Parla italiano?

W dwustronnym projekcie programu Comenius ważną rolę odgrywała edukacja językowa, bowiem każda ze szkół musiała wykazać się wieloma działaniami promującymi nauczanie języka polskiego i włoskiego. A oto osiągnięcia naszego liceum:

  1. 30-godzinny kurs językowy prowadzony przez trzy młode włoskie wolontariuszki przebywające w Kielcach. Zajęcia miały bardzo atrakcyjną formę – nauka przez zabawę, ćwiczenia bazujące na rzeczywistych sytuacjach i z użyciem rekwizytów; poznanie i utrwalenie słownictwa odbywało się poprzez tworzenie plakatów tematycznych, gier, multimediów.
  2. Zakupienie do czytelni szkolnej multimedialnego kursu języka włoskiego, umożliwiającego samodzielną naukę. Mogli z niego korzystać nie tylko uczestnicy projektu, lecz także pozostali uczniowie i nauczyciele szkoły.
  3. Umieszczenie na terenie szkoły dwujęzycznych plakietek z nazwami pomieszczeń oraz napisami informacyjnymi, co pozwalało na kontakt z językiem obcym na co dzień.
  4. Stworzenie specjalnej witryny Klubu Comenius oraz Klubu Polsko-Włoskiego, na której zamieszczane były nie tylko informacje dotyczące działań projektowych, kolejnych spotkań i akcji, lecz także ekspozycje tematyczne i leksykalne pomagające w utrwaleniu słownictwa. Uczniowie dokonywali wyboru treści, dbali o walory artystyczne i edukacyjne wystaw.
  5. Organizowanie cyklicznych spotkań z zaprzyjaźnioną włosko-polską rodziną mieszkającą w naszym mieście, podczas których uczestnicy Klubu Comenius mieli okazję poznać kulturę i historię Włoch, a także życie codzienne i obyczaje współczesnych Włochów.
  6. Zorganizowanie w pobliskim przedszkolu i szkole podstawowej Dnia Włoskiego, podczas którego goście z Włoch uczyli młodszych kolegów piosenek i rymowanek w języku włoskim.