What’s really up?, czyli: czym nastolatki naprawdę zaskoczyły dorosłych…

Numer JOwS: 
str. 109
Ilustracja do jednego ze zwycięskich projektów "Klaudia Signs Out"

What’s really up? to hasło przewodnie pierwszej edycji konkursu językowego IBM Reading Companion dla uczniów i nauczycieli języka angielskiego, rozstrzygniętej wiosną 2014 r. Tytuł, a zwłaszcza przysłówek really, miał w założeniu sprowokować uczestników konkursu do szczerych wypowiedzi o problemach, które ich nurtują. Rezultaty, w postaci kilkudziesięciu świetnych prac, przeszły najśmielsze oczekiwania: zarówno gimnazjaliści, jak i licealiści nie tyle stanęli na wysokości zadania, ile autentycznie poruszyli jurorów. Poniżej wyjaśniam, czym konkretnie.

Autorzy wszystkich wyróżnionych projektów pokazali nam, dorosłym, bardzo dobitnie, że opisany wyżej stereotypowy obraz nastolatków w ogromnej mierze nie przystaje do nich i do ich aktualnej rzeczywistości. Parafrazując hasło wywoławcze, można stwierdzić, że A LOT is up!. Młodzi autorzy prac bardzo otwarcie i szczerze piszą o naprawdę poważnych problemach, związanych m.in. z wchodzeniem w dorosłość, kształtowaniem relacji z innymi ludźmi – zwłaszcza, gdy towarzyszą temu poważne zmiany życiowe (przeprowadzka, nowa szkoła itp.), wchodzeniem w zachowania ryzykowne (substancje psychoaktywne, alkohol, ale także kradzież czy ucieczka z domu). Naprawdę zaskoczyła nas skala złożoności relacji międzyludzkich, którą z wielką jaskrawością opisują nagrodzone prace. Złożoność dotyczy nie tylko relacji rówieśniczych (w świecie realnym i wirtualnym), ale też – a być może zwłaszcza – relacji z dorosłymi. Przy czym najbardziej zadziwiające dla nas, dorosłych czytelników tych prac, było to, że to właśnie dorośli, a nie nastolatkowie, pokazani są jako stosunkowo naiwni, reagujący sztampowo, nieświadomi tego, co się kryje pod powierzchnią. Jeszcze raz, w imieniu kapituły konkursowej i wszystkich organizatorów serdecznie gratuluję wszystkim 44 nagrodzonym uczniom i 9 nauczycielom. Poniżej prezentujemy nagrodzone prace.

Youth

W Youth zaskoczyło nas, jak bardzo subtelnie autorzy pokazali nieusuwalne napięcie między chęcią osiągnięcia niezależności (m.in. od dorosłych), a potrzebą zachowania (dziecięcego) bezpieczeństwa, które symbolizuje parasol. Nie można spod niego nie wyjść, chcąc stać się dorosłym, ale wielki strach budzi ulewa dorosłych decyzji, które trzeba będzie zacząć podejmować.

Klaudia signs out

W Klaudia signs out zdumiało nas, jak bardzo dorosły obraz świata mediów społecznościowych stworzyli autorzy. Bohaterka tego opowiadania, wbrew obiegowej opinii o nastolatkach, buntuje się przeciwko presji bycia ciągle on-line, widzi, jak bardzo zubaża to jej życie, pochłania czas, spłyca i ogranicza relacje z przyjaciółmi. Przy czym bardzo trafnie upatruje źródło tej presji właśnie we własnej grupie wiekowej.

No way out

Mroczne i wręcz tragiczne No way out to przejmujący apel o obecność drugiego człowieka, która w sytuacji naprawdę granicznej staje się dosłownie kwestią życia i śmierci.

New at school

New at school to jeden z najlepszych tekstów opisujących traumę związaną z istotną zmianą życiową, w tym przypadku spowodowaną zmianą miejsca zamieszkania i nową szkołą. Opis niepewności, zagrożenia i samotności. I arcyważnej roli, jaką może odegrać przyjazna twarz.

Down and up

Down and up bardzo trafnie i zaskakująco diagnozuje źródła zachowań nierozważnych, a nawet niebezpiecznych – biorą się one nierzadko z chęci bycia zaakceptowanym przez grupę. Ale, co ciekawe, w tym przypadku właśnie z tej grupy płynie ważny dla bohatera komunikat o tym, że tożsamość jest cenniejsza od przynależności.

We are all different but equal

We are all different but equal bardzo szczerze, wręcz brutalnie, demaskuje powierzchowność reakcji nastolatków na osoby, które nie pasują do aktualnie obowiązującego kanonu wyglądu i poziomu życia. Autorzy opisują mechanizmy wykluczenia i stygmatyzacji „innego”, podkreślając, jak trudno im się oprzeć.

Teenagers’ folk band

Teenagers’ folk band to naprawdę głębokie spojrzenie na to, jak łatwo odrzucić inność, zwłaszcza gdy jej atrybuty są widoczne gołym okiem i gdy przypomina nam o tym, kim sami jesteśmy i skąd pochodzimy.

The story of my life

The story of my life to poruszający opis presji ze strony świata dorosłych, by być „dobrym uczniem i dzieckiem” – jako potencjalnego źródła destrukcyjnych reakcji obronnych. Autorzy pokazują też, jak dużo może znaczyć – także dla dorosłych! – przejście od odruchowego, rodzicielskiego pouczania do autentycznej akceptacji.

The wrong way

The wrong way to naprawdę przejmujący opis wyparcia problemu przez dorosłych i szkód, jakie może przynieść im samym, a zwłaszcza nastoletniemu dziecku, które desperacko potrzebuje tego, by zmierzyć się z jego problemem.

Vending machine

Vending machine to ironiczny opis życia jako tytułowej maszyny wydającej różne napoje i przekąski – jak i na którą się zdecydować? Przy czym w opinii autorów nie jest to, jakby się mogło wydawać, wybór łatwy i przyjemny.



[1] Regulamin konkursu dopuszczał także wykorzystanie zewnętrznych materiałów ilustracyjnych, bazujących na licencji Creative Commons, przy czym warto zauważyć, że wszystkie wyróżnione prace zostały zilustrowane przez członków grup projektowych.