Wielojęzyczność wczesnoszkolna z punktu widzenia rodziców uczniów polskiej szkoły podstawowej

Numer JOwS: 
str. 92

Punkt widzenia rodziców jest czynnikiem istotnym w kształceniu językowym uczniów, bo tak naprawdę to w dużej mierze od nich zależy motywacja dziecka do nauki.

Pytanie 3. Proszę wymienić kilka powodów, dla których warto uczyć się języków obcych w szkole podstawowej.

Ostatnie pytanie ankiety (pytanie otwarte) dotyczyło korzyści, jakie dzieci zyskują, ucząc się języków. Do najczęstszych odpowiedzi należały takie stwierdzenia, jak:

  • praca/studia za granicą;
  • podróże i wymiany szkolne;
  • komunikacja z cudzoziemcami z całego świata;
  • dalsza nauka.

Nieliczne osoby wymieniają, jako wartość dodaną nauki języków obcych w szkole podstawowej, kompetencje „okołojęzykowe” takie jak:

  • brak kompleksu niższości – wyższe poczucie własnej wartości;
  • satysfakcja;
  • otwartość w kontaktach z rówieśnikami;
  • tolerancja i rozwój osobisty;
  • rozwój inteligencji.

Pytanie to miało sprawdzić odpowiedzi udzielone przez rodziców w poprzednich pytaniach ankiety. Odpowiedzi te zostały potwierdzone: główną wartością dodaną nauki języków obcych w szkole podstawowej są perspektywy na lepsze życie w przyszłości. Rozwój osobisty dziecka, w ogólnym tego słowa znaczeniu, schodzi na plan dalszy i nie jest wypadkową, w oczach badanych rodziców, procesu uczenia się i nauczania języków obcych.

Podsumowanie

Dziecko posiada uwarunkowania psychopedagogiczne, które pozwalają mu relatywnie łatwo uczyć się języków obcych. Dlatego wczesnoszkolna nauka języków obcych jest jednym z głównych celów współczesnej europejskiej polityki językowej. Niemniej jednak nie należy zapominać, że jej celem strategicznym nie jest nabycie kompetencji językowych w dosłownym tego słowa znaczeniu, ale rozwój kompetencji „okołojęzykowych”, które pozwolą dzieciom m.in. nabyć umiejętność uczenia się, w tym również umiejętność uczenia się języków obcych. Wyniki ankiety zanalizowane w niniejszym artykule pokazują, że nie zawsze rodzice są świadomi celów wczesnoszkolnego nauczania języków obcych. Stąd wniosek: konieczne jest ich poinformowanie (np. w czasie zebrań z rodzicami, dnia otwartego szkoły itp.) o jego celach strategicznych. Pozwoli to uniknąć późniejszych nieporozumień i niezadowolenia rodziców (No bo moje dziecko już 3 lata uczy się języka angielskiego, a w Anglii nie umiało kupić kanapki), a tym samym demotywacji dzieci do nauki języka, bo to przecież rodzice mają największy wpływ na swoje pociechy.

Artykuł jest przedrukiem skróconego i przetłumaczonego tekstu referatu pt. „Le plurilinguisme précoce – point de vue des parents des élèves du primaire (cas polonais)” wygłoszonego na konferencji „Chaque enfant peut réussir en langues” (Miluza, 13-15.05. 2013 r.).

Bibliografia

Eurydice (2012) Key Data on Teaching Languages at School in Europe [online][dostęp 13.07.2013].

Gaonac’h, D. (2005) À quoi peut servir l’enseignement précoce d’une langue étrangère? W: Cahiers pédagogiques, nr 437, 18-20.

Gaonac’h, D. (2009) L’apprentissage précoce d’une langue étrangère. Le point de vue de la psycholinguistique. Paris: Hachette Éducation.

Guide stratégique pour un apprentissage efficace et durable des langues au niveau préscolaire (2011) [online][dostęp 13.07.2013].

Hagège, C. (2005) L’enfant aux deux langues. Paris: Odile Jacobs.

Kucharczyk, R. (2012) L’impact de la compétence plurilingue sur la gestion des ressources cognitives et métacognitives. Le cas de l’enseignement bilingue. W: Synergies Pologne, nr 9, 89-100. 

Podstawa programowa z komentarzami. Tom 3. (2009) [online][dostęp 13.07.2013].

Rada Europy (2003) Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie. Warszawa: CODN.

Robert, J.-P., Rosen, E. (2010) Dictionnaire pratique du CECR. Paris: Éditions Ophrys.

Szpotowicz, M. (2011) Proces uczenia dzieci w przedszkolu i w szkole podstawowej. W: H. Komorowska (red.) Nauka języka obcego w perspektywie ucznia. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 123-139.



[1]  Obecna Podstawa programowa kształcenia językowego zaczęła obowiązywać w szkołach podstawowych od roku szkolnego 2009/2010, niemniej jednak język obcy nowożytny wprowadzono do klasy pierwszej szkoły podstawowej już w roku szkolnym 2008/2009.

[2] Wszystkie podkreślenia w tabeli są podkreśleniami autora artykułu.

[3] Rozumienie ze słuchu obejmuje dość proste umiejętności: rozróżnianie wyrazów o podobnym brzmieniu, rozpoznawanie zwrotów stosowanych na co dzień, rozumienie ogólnego sensu krótkich opowiadań i baśni przedstawianych za pomocą obrazów i gestów, rozumienie sensu prostych dialogów w historyjkach obrazkowych.

Photography by woodleywonderworks, CC BY 2.0