Polska w Europie – łacina w szkole

Numer JOwS: 
str. 66

W porównaniu z większością krajów Europy Zachodniej w Polsce języka łacińskiego uczy się bardzo niewielu uczniów. Tymczasem istnieją bardzo pragmatyczne argumenty, poparte badaniami, które pokazują, że nauka łaciny niesie ze sobą wiele, czasem nieoczywistych, korzyści. Powinniśmy zatem przemyśleć miejsce łaciny w polskim systemie edukacyjnym.

Redakcja „Frankfurter Allgemeine Zeitung” pytała w tym roku pracowników 30 działów HR największych niemieckich korporacji, jaki wpływ ma stopień z łaciny na proces rekrutacyjny w ich firmach. Odpowiedź odesłały 22 firmy, z których tylko potentat farmaceutyczny Bayer potwierdził, że znajomość łaciny służy jako jedno z kryteriów przy konkursach na niektóre stanowiska. Jednak wielu szefów działów HR przyznało, że dobra ocena z łaciny jest dla nich dowodem na to, że dana osoba przeszła dobrą szkołę myślenia. W związku z tym, ocena z łaciny odgrywa rolę pomocniczą w procesie rekrutacji (Bös 2010).

W akcji Polska w Europie – łacina w szkole staramy się także pokazać, że nauka języka łacińskiego i kultury antycznej nie zamyka drogi do sukcesu zawodowego. Joanne K. Rowling, autorka serii książek o Harrym Potterze, studiowała języki romańskie i klasyczne na uniwersytecie w Exeter, magnat medialny Ted Turner jest absolwentem Classics, podobnie jak Jonathan Evans, szef MI5, czyli brytyjskiego kontrwywiadu. Zarówno Rowling (Rowling 2011), jak i Evans (Bloxham 2010) otwarcie mówią o korzyściach edukacji klasycznej.

Łacina uczona jest w nieco inny sposób niż wszystkie języki nowożytne i to daje jej pewną przewagę w rozwoju umiejętności czytania i pisania w języku ojczystym, którą potwierdza większość badań. Społeczeństwa Europy Zachodniej, świadome korzyści płynących z nauki łaciny, pozwalają wielu gimnazjalistom i licealistom uczyć się tego przedmiotu, a w ostatniej dekadzie zauważa się tam raczej wzrost niż spadek jego popularności. Świadectwa wielu ludzi, którzy nauczyli się łaciny, i są pewni, że im się ona przydaje, powinny być traktowane jako lepsze podstawy do wnioskowania niż uwagi osób, które się jej nie uczyły lub nie nauczyły i są niechętne jej wprowadzeniu do szkół.

Informacje na temat badania Polska w Europie – łacina w szkole można znaleźć na stronie Fundacji „Traditio Europae”.

Bibliografia

  • Bloxham, A. (2010) MI5 Boss Attracted by “Intrigue” of I, Claudius [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Bös, N. (2010) Lateinkenntnisse Für die Schule, nicht fürs Leben. W: Frankfurter Allgemeine Zeitung, z dn. 24.06.2010 [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Eberle F. I in. (2008) Evaluation der Maturitätsreform 1995 (EVAMAR) Phase II. Kurzbericht. Zurich, 17-19 i 28. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Haag, L., Stern, E. (2003) In Search of the Benefits of Learning Latin. W: Journal of Educational Psychology, nr 95, 174-8.
  • Impact of Classics. Survey (2010) [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Malecki A. i in. (2014) Schulen auf einen Blick. Wiesbaden, Statistisches Bundesamt, 20-21. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Mehr Schüler lernen Spanisch und Latein (2014) W: derstandard.at [wpis z 4.10.2014] [online] [dostęp 5.07.2014].
  • MEN (2005) Raport Krajowy. Edukacja językowa w Polsce. Warszawa. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • MEN (2012) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia  27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. (DzU 2012 poz. 977).
  • Merkler, A., Meurer, H.D. (2013) Bericht Zur Lage Des Altsprachlichen Unterrichts in Der Bundesrepublik Deutschland. Berichtsjahr 2011/2012. W: „Forum Classicum”, nr 3, 188-96. [online] [dostęp 5.07.2014] <>.
  • Ministère de l’Education nationale et ministère de l’Enseignement supérieur et de la Recherche (2013) Repères et références statistiques sur les enseignements, la formation et la recherche: (RERS 2013). Paris, 130-131. [online] [dostęp 5.07.2014] <>.
  • Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca (2010) Schema di regolamento recante “Indicazioni nazionali riguardanti gli obiettivi specifici di apprendimento concernenti le attività e gli insegnamenti compresi nei piani degli studi previsti per i percorsi liceali di cui all’articolo 10, comma 3, del decreto del Presidente della Repubblica 15 marzo 2010, n. 89, in relazione all’articolo 2, commi 1 e 3, del medesimo regolamento”. Roma. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca – Servizio Statistico (2010) Focus in breve Sulla scuola: Le iscrizioni alla nuova scuola superiore A.S. 2010/2011. Roma. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Liceo scientifico [hasło encyklopedyczne] [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Pezda, A. (2011) Quo vadis, Polonia? W: „Gazeta Wyborcza”, z dn. 8.06.2011.
  • Rowling, J.K. (2011) J.K. Rowling Speaks at Harvard Commencement [plik wideo] [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Sosnowski, K., (2011) Łacina uczy logicznego myślenia. Rozmowa z dr. Krzysztofem Rzepkowskim i dr. Rafałem Toczką. Klub Trójki. Program 3. Polskiego Radia. [audycja radiowa] [7.06.2011] [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Spiegelhalter, D., (2013) Why Learning Lessons from PISA Is as Hard as Predicting Who Will Win a Football Match [blog] [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Statistik Austria (2014) Bildung in Zahlen 2012/13 – Tabellenband. Wien, 265. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Statistisch jaarboek van het Vlaams Onderwijs – schooljaar 2002-2003, 132-177. [online] [dostęp 5.07.2014].
  • Statistisch jaarboek van het Vlaams Onderwijs – schooljaar 2012-2013, 98-117. [online] [dostęp 5.07.2014].


[1] Pierwszą wersję tych danych, dziś nieaktualną, opublikowałem razem z Barbarą Bibik i Damianem Jasińskim [online] [dostęp 5.07.2014]. Poszukiwałem danych ze wszystkich krajów europejskich. Publikuję tu statystyki jedynie z tych, do których udało mi się dotrzeć. Mamy więc do czynienia z wyborem, ale nie tendencyjnym.